Giống như các loại vắc-xin khác, vắc-xin phòng COVID-19 khi được tiêm sẽ kích thích hệ miễn dịch của cơ thể sinh ra kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh. Như vậy, tiêm vắc-xin phòng COVID-19 là biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho người được tiêm, ngăn ngừa khả năng bị nặng hoặc tử vong khi bị nhiễm SARS-CoV-2. Hơn thế nữa, vắc-xin còn giúp bảo vệ những người xung quanh, bởi khi được tiêm đầy đủ, ít có khả năng lây nhiễm COVID-19 cũng như khả năng trở thành người lành mang vi rút không triệu chứng. Vì lẽ đó, có thể ít lây lan bệnh cho người tiếp xúc; đặc biệt là những người mắc bệnh mạn tính, người có bệnh nền.
Hiện nay, có một số người quan niệm cho rằng tiêm vắc-xin ngừa COVID-19 chỉ hai liều là đủ; số trường hợp khác cho rằng đã mắc bệnh nền thì khi tiêm bệnh nặng thêm hoặc sợ tai biến sau tiêm; cũng có người vì lựa chọn vắc-xin nên từ chối tiêm liều tăng cường. Thực tế, tiêm vắc-xin là gây miễn dịch chủ động do kháng thể được sinh ra, theo thời gian sau khi tiêm vắc-xin khoảng 4-6 tháng, kháng thể từ hai liều vắc-xin cơ bản sẽ bị suy giảm dần. Vì vậy, tiêm nhắc lại (tiêm mũi 3 tăng cường) nhằm tăng mức độ phản ứng miễn dịch làm cho kháng thể trong cơ thể được tăng lên, nhằm chống lại tác nhân gây bệnh của SARS-CoV-2; do đó, tiêm mũi tăng cường là rất quan trọng. Theo nghiên cứu, liều vắc-xin thứ 3 có tác dụng xây dựng lại tuyến miễn dịch chống lại biến thể Omicron, đồng thời tăng khả năng miễn dịch bằng cách tạo ra lượng kháng thể mạnh hơn. Cụ thể, trong vòng 4 tháng sau khi tiêm mũi thứ 3, các kháng thể chống vi-rút vẫn có khả năng ngăn chặn biến thể Omicron. Như vậy, mặc dù khả năng bảo vệ của vắc-xin chống lại bệnh của biến thể Delta hay Omicron có khác nhau, thì việc tiêm mũi thứ ba vẫn có khả năng ngăn chặn bệnh chuyển nặng.
Tuy nhiên, khi tiêm mũi thứ 3 có thể gặp những tác dụng phụ như sốt, nhức đầu, mệt mỏi và đau tại chỗ tiêm. Nhưng hầu hết các biểu hiện này đều nhẹ hoặc trung bình. Một số người còn gặp các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa, đau cơ và khớp. Có thể có các phản ứng hiếm gặp khác như phản ứng phản vệ, dị ứng. Do vậy, các cơ sở tiêm chủng luôn bảo đảm sẵn sàng các phương tiện phòng chống sốc. Khi tiêm xong ta cần ở lại điểm tiêm chủng để được cán bộ y tế tư vấn và theo dõi ít nhất 30 phút. Thông báo ngay cho cán bộ y tế nếu thấy có bất thường xảy ra với cơ thể. Khi về nhà nếu thấy có dấu hiệu nguy cơ như sốt cao trên 39 độ C, co giật, phát ban, tinh thần khó chịu, kích thích vật vã, lừ đừ…; khó thở hoặc khi có biểu hiện bất thường khác về sức khỏe, cần đến ngay cơ sở y tế.
Theo các chuyên gia, việc tiêm vắc-xin mũi 3 cùng loại hay khác loại, đều có hiệu quả trong việc tăng cường phản ứng miễn dịch ở 28 ngày sau tiêm. Trừ những người cao tuổi hoặc bị bệnh nền khiến hệ miễn dịch kém thì hiệu quả bảo vệ của vắc-xin sẽ giúp không bị bệnh nặng, không tử vong ít nhất là trong vòng 6 tháng đầu tiên. Đây chính là lý do khuyến cáo về việc tiêm thêm mũi thứ 3, để tăng cường mạnh mẽ khả năng của cơ thể chống lại loại vi-rút nguy hiểm gây dịch COVID-19.
Nguyễn Minh Thời – TTYT huyện Tịnh Biên
