Ngày 28 tháng 7 năm 2024 sẽ là kỷ niệm Ngày Viêm gan Thế giới lần thứ 14 do Tổ chức Y tế Thế giới khởi xướng, với mục đích nâng cao nhận thức toàn cầu về bệnh viêm gan do virus, qua đó khuyến khích phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị bệnh có hiệu quả. Viêm gan ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người trên toàn thế giới, là nguyên nhân phổ biến nhất gây tổn thương gan, xơ gan, tiến triển đến ung thư gan. Theo thống kê, Việt Nam là một trong những quốc gia ở Khu vực Tây Thái Bình Dương có số người nhiễm virus viêm gan B và C mạn tính cao nhất, kéo theo gánh nặng chăm sóc y tế và chi phí khám, chữa bệnh gia tăng không ngừng.
Viêm gan do virus hay viêm gan siêu vi là bệnh viêm gan do các chủng virus viêm gan A, B, C, D và E gây ra. Các đường lây nhiễm có thể được chia thành hai loại. Một là lây truyền qua đường phân miệng, bao gồm: viêm gan A và E. Nguyên nhân chủ yếu là nhiễm trùng do tiêu thụ thực phẩm hoặc nước bị nhiễm virus. Hai là lây truyền chủ yếu qua đường máu, từ mẹ sang con và qua đường tình dục. Chẳng hạn như viêm gan B, C và D, có thể lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn, dùng chung trang bị cá nhân dính máu, tiếp xúc với kim tiêm bị ô nhiễm…
Để phòng ngừa nhiễm virus viêm gan A, những người đến từ những khu vực có điều kiện vệ sinh kém hoặc nơi thường có thói quen ăn thực phẩm sống nên chú ý đến vệ sinh an toàn thực phẩm, không uống hoặc ăn thực phẩm sống và thực phẩm phải được nấu chín. Cải thiện vệ sinh môi trường, tăng cường quản lý nước và phân, cải thiện điều kiện cung cấp nước và phát triển thói quen vệ sinh cá nhân tốt. Đồng thời, cần duy trì thói quen vệ sinh tốt, bao gồm rửa tay đúng cách trước bữa ăn, sau khi đi vệ sinh và trước khi xử lý thực phẩm.
Để phòng ngừa viêm gan B, C và D, cần thực hiện các biện pháp bảo vệ sau, bao gồm: tránh tiêm chích không cần thiết, không dùng chung kim tiêm và ống tiêm với người khác, tránh dùng chung thiết bị cá nhân, không quan hệ tình dục không an toàn …Thai phụ mắc viêm gan B cần được xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm virus để có các biện pháp dự phòng lây truyền từ mẹ sang con để lựa chọn tiêm kháng huyết thanh, vaccine phòng bệnh viêm gan B cho trẻ ngay sau sinh.
Phòng ngừa sớm là mắt xích quan trọng nhất đối với bệnh viêm gan do virus. Tiêm vaccine viêm gan A, viêm gan E và viêm gan B là biện pháp phòng ngừa hiệu quả và tiết kiệm nhất. Vaccine viêm gan B đã được đưa vào danh sách tiêm chủng định kỳ cho trẻ sơ sinh ở nước ta. Ngoài ra, vaccine được khuyến khích cho những người có khả năng miễn dịch không đầy đủ, những người quan hệ tình dục không an toàn, những người nghiện tiêm chích ma túy…Việc tiêm vaccine không chỉ tạo hàng rào miễn dịch mạnh mẽ để ngăn ngừa bệnh tật cho từng cá nhân mà còn có thể ngăn chặn sự lây lan của bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng có độ bao phủ vaccine cao.
Khoa khám bệnh – Tư vấn và điều trị nghiện chất thuộc Trung tâm Y tế thường xuyên phổ biến rộng rãi kiến thức về phòng ngừa và điều trị bệnh viêm gan, các chính sách bảo hiểm y tế liên quan cho các bệnh nhân đến khám. Đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về kiến thức phòng ngừa, điều trị bệnh, hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ, chủ động phát hiện và chuẩn hóa việc điều trị, tích cực tạo môi trường toàn xã hội tham gia phòng ngừa và điều trị viêm gan do virus.
Tăng cường phối hợp với các ban ngành, đoàn thể nhằm đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, đảm bảo bao trùm nhiều đối tượng. Triển khai rộng rãi các hoạt động giáo dục sức khỏe về phòng chống viêm gan, phổ cập kiến thức về bệnh, tích cực xây dựng lối sống lành mạnh, hướng dẫn mọi người hiểu đúng về phòng ngừa và điều trị bệnh viêm gan một cách khoa học. Từ đó kêu gọi toàn xã hội thực hiện các hành động tích cực, phòng ngừa, phát hiện và điều trị sớm, đồng thời nỗ lực loại bỏ tác hại của bệnh viêm gan do virus./.
Hiền Thục – Trung tâm Y tế TX Tân Châu
