Ngày thế giới phòng ngừa tự tử 10 tháng 9 hàng năm là hoạt động thúc đẩy cam kết và hành động trên toàn thế giới để phòng ngừa tự tử. Trung bình, mỗi ngày có khoảng 3000 người chết vì tự tử. Cứ mỗi người chết vì tự tử thì có khoảng 20 người khác đang cố gắng tự tử và nhiều người khác có ý nghĩ nghiêm túc về tự tử.
Mỗi cái chết do tự tử đều ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm thần của những người xung quanh. Bằng cách nâng cao nhận thức cho cộng đồng, giảm bớt sự kỳ thị xung quanh việc tự tử, và khuyến khích những hành động chia sẻ, cảm thông, chúng ta có thể làm giảm hành vi tự tử. “Hành động tạo hy vọng” là chủ đề mỗi ba năm một lần cho Ngày Phòng ngừa tự tử thế giới từ năm 2021-2023. Chủ đề này là một sự nhắc nhở rằng tự tử có thể phòng ngừa và hành động của mỗi người trong chúng ta có thể ngăn chặn tự tử xảy ra.
Bằng cách tạo ra hy vọng thông qua hành động, chúng ta có thể báo hiệu cho những người có ý nghĩ tự tử rằng chúng ta quan tâm đến họ và muốn hỗ trợ cho họ. Hành động của chúng ta, dù lớn hay nhỏ, đều có thể thắp lên ngọn lửa hy vọng, sưởi ấm cho những ai đang cần đến nó.
Nói chuyện với một người có ý định tự sát sẽ làm cho họ nhanh chóng chuyển thành hành động tự sát hơn? Đây là suy nghĩ chưa đúng, nhiều trường hợp, sau khi nói chuyện với người khác và được chia sẻ, giúp đỡ, có thể người đó sẽ từ bỏ ý nghĩ tự sát.
– Xem thường/ hạ thấp/ cười nhạo/thách thức ý nghĩ tự sát? Đây có thể ví như 1 con dao 2 lưỡi. Ở 1 số trường hợp, nó có thể giúp cho người đang có ý nghĩ tự tử từ bỏ ý nghĩ này. Tuy nhiên, đại đa số trường hợp, chính thái độ xem thường hay cười nhạo ý nghĩ tự tử càng làm cho một người nhanh chóng thúc đẩy ý nghĩ thành hành động mau hơn.
– Ý nghĩ tự sát thì không thể hết được, không thể điều trị được? Dựa theo nguyên nhân dẫn tới tự sát, các bác sỹ và cán bộ tâm lý có thể giúp đỡ điều trị những trường hợp này. Tuy đa phần căn nguyên do các yếu tố tâm lý nhưng người ta cũng nhận thấy các thuốc cũng có tác dụng rất tốt trong mọi nguyên nhân. Việc nâng đỡ tâm lý là yếu tố tích cực để phòng chống việc ý nghĩ tự tử tái phát. “Anh ổn không?”, “Có chuyện gì cô muốn kể với tôi không?”, “Dường như bạn hơi thu mình lại, tôi thấy lo lắng cho bạn”, “Hôm nay trời đẹp quá, đi ăn phở không?”, v.v. Chỉ một câu nói, một hành động nhỏ cũng có thể khiến những người đang vật lộn với nỗi đau của bản thân cảm thấy được an ủi và từ đó họ mở lòng chia sẻ câu chuyện của mình.
Giúp đỡ cho một người đang có ý nghĩ tự tử có thể rất căng thẳng và mệt mỏi, đôi khi nó khiến chúng ta sợ hãi và cảm thấy bất lực, do đó hãy kiên nhẫn, tận dụng tất cả nguồn lực, thông tin về phòng chống tự tử và hành động khi cần thiết.
Tất cả chúng ta đều có thể là người ủng hộ, tiếp cận và chia sẻ với những người có ý nghĩ tự tử. Bằng những hành động, bằng sự thấu hiểu, chúng ta chính là những ngọn đèn soi sáng cho những người đang vật lộn với nỗi đau vượt qua bế tắc. Cảm giác được kết nối và hỗ trợ có thể giúp giảm nguy cơ tự tử, do đó đừng ngần ngại, hãy hành động
Các phương tiện truyền thông ở cấp độ toàn cầu, cần phải nâng cao nhận thức rằng tự tử là một nguyên nhân chủ yếu có thể phòng ngừa được của tử vong sớm. Các chính phủ cần phát triển khung chính sách cho những chiến lược phòng chống tự tử quốc gia. Ở địa phương, các chính sách và kết quả nghiên cứu cần phải được chuyển thành hành động cụ thể trong chương trình phòng chống và các hoạt động tại cộng đồng./.
Ds. Trần Văn Chí – TTYT Phú Tân
