Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là một nghị quyết có ý nghĩa chiến lược, thể hiện quyết tâm của Đảng trong việc hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Nghị quyết 66-NQ/TW – Bước đột phá về tư duy xây dựng pháp luật
Điểm nổi bật của Nghị quyết là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật. Nếu trước đây pháp luật chủ yếu được nhìn nhận như công cụ quản lý nhà nước thì nay phải chuyển mạnh sang tư duy kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Nghị quyết xác định pháp luật không chỉ là công cụ quản lý mà còn là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Mọi chính sách, quy định pháp luật phải hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi
Nghị quyết yêu cầu khẩn trương sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật đáp ứng yêu cầu thực hiện chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính, gắn với phân cấp, phân quyền tối đa theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” và việc cơ cấu lại không gian phát triển mới ở từng địa bàn.
Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm
Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu mọi hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật phải xuất phát từ lợi ích chính đáng của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Các cơ quan nhà nước phải tăng cường đối thoại, tiếp nhận, lắng nghe phản ánh, kiến nghị, giải quyết kịp thời khó khăn, vướng mắc về pháp lý của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, địa phương. Thường xuyên đánh giá hiệu quả của pháp luật sau ban hành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và xây dựng cơ chế kịp thời nhận diện, xử lý tổng thể, đồng bộ, tháo gỡ nhanh nhất những “điểm nghẽn” có nguyên nhân từ quy định của pháp luật..
Đây là bước chuyển quan trọng nhằm xây dựng nền hành chính phục vụ, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi và bình đẳng.
Nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật
Các cấp, các ngành phải nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện pháp luật; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, phổ biến giáo dục pháp luật và theo dõi thi hành pháp luật.
Kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và lợi ích nhóm
Người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật, chịu trách nhiệm chính về chất lượng chính sách, pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành mình; gắn với công tác đánh giá, khen thưởng, sử dụng cán bộ và có chế tài, biện pháp xử lý đối với người không thực hiện đầy đủ trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng pháp luật.
Các cấp ủy địa phương quan tâm phân công cấp ủy viên phụ trách công tác tư pháp và cơ cấu giám đốc sở tư pháp tham gia cấp ủy cấp tỉnh; có cơ chế điều động, luân chuyển cán bộ, công chức của Bộ, ngành Tư pháp đi địa phương và làm việc ở bộ, ngành Trung ương để bổ sung kinh nghiệm thực tiễn.
Qua đó góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia minh bạch, liêm chính và hiệu quả.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình
Nghị quyết chủ trương tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương và cơ sở nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo trong quản lý và phát triển.
Tuy nhiên, việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm đối với kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.
Tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển kinh tế
Một trong những điểm mới được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là Nghị quyết khẳng định yêu cầu bảo đảm sự ổn định, minh bạch và khả năng dự báo của hệ thống pháp luật.
Nghị quyết nhấn mạnh nguyên tắc không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự; không sử dụng biện pháp hành chính để giải quyết các tranh chấp dân sự, kinh tế; bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp, quyền tự do kinh doanh và quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
Điều này góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh và đổi mới sáng tạo.
Phát huy trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và công dân
Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, mỗi cán bộ, đảng viên cần gương mẫu chấp hành pháp luật, nâng cao trình độ chuyên môn, trách nhiệm công vụ và tinh thần phục vụ nhân dân.
Mỗi người dân cần tích cực tìm hiểu pháp luật, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, tham gia giám sát việc thực thi pháp luật, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, dân chủ, công bằng và văn minh.
Nghị quyết số 66-NQ/TW là định hướng quan trọng nhằm tạo đột phá trong hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật. Việc quán triệt và tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết sẽ góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam vững mạnh, khơi thông nguồn lực phát triển và đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới./.
Thu Thủy
Khoa TT-GDSK – TT.KSBT An Giang
