Hưởng ứng ngày Thế giới vì trẻ sinh non (15/11/2026) với chủ đề: “để trẻ sinh non phát triển toàn diện, hãy đầu tư vào chăm sóc và theo dõi liên tục”.
Nhân Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non 15/11/2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng Quỹ Toàn cầu về Chăm sóc Trẻ sơ sinh (GFCNI) đã phát động thông điệp toàn cầu mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc: “Để trẻ sinh non phát triển toàn diện, hãy đầu tư vào chăm sóc và theo dõi liên tục”. Hoạt động này một lần nữa khẳng định quyền được sống và phát triển của trẻ sinh non, đồng thời kêu gọi sự chung tay hành động mạnh mẽ từ ngành Y tế, các cấp chính quyền và toàn xã hội trong công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh.
1.Thực trạng và gánh nặng sức khỏe từ nguy cơ sinh non
Sinh non là tình trạng trẻ chào đời trước 37 tuần tuổi thai. Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, trung bình trên thế giới cứ 10 trẻ sinh ra thì có 1 trẻ sinh non. Riêng tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận hơn 100.000 trẻ sinh thiếu tháng.
Sinh non hiện là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh tật và tử vong ở trẻ sơ sinh. Những hậu quả lâu dài mà trẻ sinh non phải đối mặt bao gồm nguy cơ chậm phát triển cả về thể chất lẫn trí tuệ, các bệnh lý về hô hấp, thị lực, thính lực, cùng với đó là giảm khả năng học tập và làm việc trong tương lai. Thực tế này đặt ra áp lực lớn đối với hệ thống y tế và mỗi gia đình, đòi hỏi công tác dự phòng và giảm thiểu nguy cơ sinh non được ưu tiên hàng đầu trong các chiến lược chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Bắt đầu từ năm 2026, Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non chính thức chuyển sang ngày 15/11 (thay vì 17/11 như trước đây) nhằm tránh trùng lặp với Ngày Thế giới xóa bỏ ung thư Cổ tử cung của WHO. Dù phải đối mặt với muôn vàn thử thách ngay từ vạch xuất phát, nhưng đằng sau sự yếu mềm ấy là nghị lực phi thường của các em bé sinh non – những “chiến binh tí hon” xứng đáng nhận được sự bảo vệ tối ưu và trọn vẹn yêu thương từ cộng đồng.
2.Biểu tượng và màu sắc nhận diện Ngày thế giới vì Trẻ sinh non: Hình ảnh 10 đôi tất trên dây phơi, trong đó có 1 đôi nhỏ hơn mang sắc tím đặc trưng ở vị trí trung tâm, tượng trưng cho tỷ lệ “cứ 10 trẻ sinh ra thì có 1 trẻ sinh non”. Màu tím không chỉ tượng trưng cho sự nhạy cảm, mà còn là biểu tượng của lòng trắc ẩn, tình yêu thương bao dung và nghị lực sống phi thường của các em bé sinh non cùng gia đình.
3.Các biện pháp dự phòng và can thiệp toàn diện cho trẻ sinh non
Để trao cho mỗi trẻ sinh non cơ hội sống khỏe mạnh và phát triển toàn diện, ngành Y tế khuyến cáo việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ giai đoạn trước khi mang thai đến khi trẻ trưởng thành:
Dự phòng sớm từ giai đoạn trước và trong thai kỳ: Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ cần được tiếp cận sớm các dịch vụ chăm sóc tiền hôn nhân, sàng lọc và tư vấn sức khỏe sinh sản. Việc khám thai định kỳ, đúng lịch giúp theo dõi sát sao sự phát triển của thai nhi, phát hiện sớm các nguy cơ (như tiền sản giật, hở eo tử cung) để can thiệp kịp thời. Bên cạnh đó, các thai phụ cần duy trì lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng đầy đủ, giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng (stress) và tuyệt đối nói không với các chất kích thích.
Can thiệp thiết yếu ngay sau khi sinh: Trẻ sinh non cần được chăm sóc trong điều kiện an toàn, ấm áp. Đặc biệt, phương pháp Kangaroo (KMC) và da kề da là giải pháp “vàng” giúp giữ ấm, ổn định nhịp tim, nhịp thở, hạn chế nhiễm trùng và gắn kết tình mẫu tử. Đồng thời, việc cho trẻ bú sữa mẹ ngay từ những giờ đầu và nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời đóng vai trò như “liều vắc-xin” tự nhiên quý giá nhất tăng cường sức đề kháng cho trẻ.
Theo dõi liên tục và chăm sóc sau xuất viện: Giai đoạn rời bệnh viện chỉ là chặng đường đầu tiên. Việc theo dõi y tế liên tục, tái khám định kỳ theo hướng dẫn chuyên khoa, đánh giá sự phát triển tâm thần – vận động và tiêm chủng đúng lịch là yếu tố cốt lõi bảo vệ sự phát triển toàn diện của trẻ.
E Mỗi trẻ sinh non ra đời đều mang theo khát vọng sống mãnh liệt và xứng đáng có được một tương lai tươi sáng. Hãy cùng chung tay thắp lửa hy vọng, lan tỏa yêu thương và hành động thiết thực vì sự phát triển toàn diện của các em bé sinh non – bởi đầu tư cho trẻ sinh non chính là đầu tư cho tương lai bền vững của xã hội.
*THÔNG ĐIỆP CỦA NGÀY THẾ GIỚI VÌ TRẺ SINH NON:
1.Để trẻ sinh non phát triển toàn diện, hãy đầu tư vào chăm sóc và theo dõi lâu dài
2.Chăm sóc theo dõi sau xuất viện là yếu tố cốt lõi bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ sinh non.
3.Hưởng ứng Ngày Thế giới vì Trẻ sinh non 15/11: Mỗi trẻ sinh non đều xứng đáng có cơ hội sống và phát triển toàn diện.
4.Khám thai định kỳ, đúng lịch để giảm thiểu nguy cơ sinh non.
5.Da kề da – Phương pháp Kangaroo giúp trẻ sinh non phát triển tối ưu.
6.Nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ để giảm tỷ lệ sinh non.
7.Đầu tư vào chăm sóc trẻ sinh non là đầu tư cho tương lai bền vững của xã hội. /.
Nguyễn Thị Mỹ Châu
Khoa Sức khỏe sinh sản – TT.KSBT tỉnh An Giang.
