Vào ngày 26/9/2023, tại Trung tâm Y tế Chợ Mới có tiếp nhận 01 trường hợp bệnh nhân nữ, 13 tuổi thuộc xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới với các biểu hiện như sốt cao, đau đầu, xuất hiện nhiều mãng xuất huyết. Ngày 02/10/2023, Viện Pasteur thành phố Hồ Chí Minh thông báo nhanh kết quả dương tính bệnh viêm não do não mô cầu.
Sau khi nhận được thông tin, tuy chưa rõ nguồn lây, Trung tâm Y tế huyện Chợ Mới đã thực hiện ngay việc truy vết ban đầu những trường hợp tiếp xúc gần với bệnh nhân, bệnh nhân nằm chung phòng bệnh và hàng xóm của bệnh nhân.
Bệnh nhân được chuyển lên điều trị tại Bệnh Viện Nhiệt Đới TP.HCM và chẩn đoán ra viện: nhiễm trùng huyết nghi do viêm não mô cầu. Các trường hợp tiếp xúc gần được lập danh sách và theo dõi tình trạng sức khỏe trong vòng 10 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối, hướng dẫn cho những người tiếp xúc gần tự theo dõi, phát hiện sớm các triệu chứng của bệnh, đặc biệt là sốt, đau đầu, buồn nôn,… thì thông báo ngay cho cán bộ y tế; hạn chế tối đa việc tiếp xúc với người khác và cho uống thuốc điều trị dự phòng.
Tại gia đình bệnh nhân và cộng đồng, khu vực gần nhà bệnh nhân, tuyên truyền tới từng hộ gia đình về các biện pháp phòng bệnh viêm não mô cầu; hạn chế tụ tập đông người; thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, nơi ở như rửa tay thường xuyên, lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường; giặt quần áo, đồ vải, rửa dụng cụ… phơi dưới ánh nắng mặt trời; thực hiện vệ sinh thông khí, mở cửa sổ, cửa chính; Cần mặc áo quần phủ kín tay chân như mang vớ, tất, nằm mùng khi ngủ; dùng các chất xua đuổi côn trùng; tiêm vắc xin phòng ngừa.
1. Bệnh viêm não là tình trạng các mô não bị viêm gây rối loạn chức năng thần kinh trung ương, do nhiễm phải vi-rút và nguy cơ biến chứng do viêm não gây ra là rất lớn. Căn bệnh này được phân theo 2 dạng như sau:
Viêm não tiên phát (hay viêm não cấp): là khi vi khuẩn, vi-rút tấn công trực tiếp vào tủy sống và não bộ, có thể xảy đến theo mùa (viêm não dịch tễ) hoặc xuất hiện tại bất kỳ thời điểm nào trong năm;
Viêm não thứ phát: xảy ra sau nhiễm trùng do vi khuẩn, vi-rút gây bệnh ở một cơ quan nào đó ngoài hệ thần kinh trung ương và sau đó mới lan tới não.
Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu: do tác nhân gây viêm não thường là những siêu vi trùng, vi-rút gây nên còn các thuốc điều trị hiện có chỉ có hiệu quả với một vài loại vi-rút, không thể tiêu diệt được tất cả.
2. Nguyên nhân
Hiện nay có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh viêm não, trong đó có một vài nguyên kiểm có thể kiểm soát được. Nguyên nhân của viêm não thường gặp nhất là nhiễm vi-rút. Một số ví dụ điển hình là do herpesvirus; do arbovirus lây truyền do muỗi, bét hoặc các côn trùng khác; bệnh dại gây nên do vết cắn của một số động vật nhiễm bệnh như chó, mèo.
3. Triệu chứng bệnh Viêm não
Trong những trường hợp nặng hơn bệnh nhân có thể có sốt cao và kèm theo các triệu chứng liên quan đến tổn thương hệ thần kinh trung ương bao gồm: nhức đầu dữ dội; buồn nôn và nôn mửa; cứng cổ; lú lẫn; mất định hướng; thay đổi nhân cách; co giật; rối loạn nghe nói; ảo giác; mất trí nhớ; đờ đẫn; hôn mê.
Viêm não bản thân nó không thể phòng ngừa được ngoại trừ các biện pháp phòng ngừa các bệnh lý có thể dẫn đến viêm não. Khi có những dấu hiệu của viêm não, nên đến cơ sở y tế uy tín khám và điều trị sớm, tránh để lâu khó điều trị và gặp phải nhiều biến chứng nguy hiểm./.
Ths. Ngô Văn Mịnh – Trưởng Khoa KSBT, TTYT Chợ Mới
