Chất thải con người nếu không được xử lý đúng cách sẽ ảnh hưởng không chỉ đến sức khỏe mà còn cả kinh tế, môi trường một cách nghiêm trọng. Vì vậy, việc xây dựng một hệ thống vệ sinh mang tính bền vững, cùng nâng cao ý thức cho mọi người sẽ là cách tốt nhất để giúp con người phòng tránh dịch, bệnh.
Sức khỏe cộng đồng phụ thuộc vào các điều kiện vệ sinh tại nơi cư trú và sinh sống; đặc biệt là nhà vệ sinh và các thiết bị vệ sinh tay, tắm rửa sinh hoạt. Khi một số người trong cộng đồng không có nhà vệ sinh an toàn, thì sức khỏe của những người đó và một số người khác trong địa bàn dân cư cũng sẽ bị đe dọa. Bởi, điều kiện vệ sinh kém làm ô nhiễm nguồn nước uống, sông ngòi, bãi biển, cây trồng và vật nuôi; làm lây lan các bệnh nguy hiểm đến tính mạng trong cộng đồng dân cư. Theo Cục Quản lý môi trường y tế- Bộ Y tế thì ở Việt Nam, một số bệnh dịch nguy hiểm lây truyền theo đường phân, miệng vẫn chưa được khống chế một cách triệt để, có nguy cơ bùng phát bất cứ lúc nào như tiêu chảy, tả, lỵ, giun sán, thương hàn…; đặc biệt là bệnh tay chân miệng. Người dân mắc phải các dịch bệnh nêu trên là do nhiễm phải mầm bệnh có trong phân của người khác đã phát tán ra môi trường nước, đất, thực phẩm, bàn tay bẩn hoặc qua côn trùng trung gian truyền bệnh. Vệ sinh môi trường kém cũng là một nguyên nhân chính làm cho tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi xương ở Việt Nam còn ở mức cao. Chính vì thế, việc tiếp cận một nhà vệ sinh an toàn rất quan trọng, vì có tác động tích cực đến sức khỏe cộng đồng, nhân phẩm và an toàn cá nhân; đặc biệt là đối với phụ nữ. Đó cũng là nhân tố thúc đẩy các cải thiện về bình đẳng giới, giáo dục, kinh tế và môi trường. Ngoài ra, nó còn giúp bảo đảm bảo sức khỏe, an toàn của phụ nữ và trẻ em gái, đặc biệt là trong thời kỳ kinh nguyệt và mang thai.
Trên thực tế, vẫn còn nhiều trường học, bệnh viện, cơ quan, điểm tham quan du lịch, bến tàu, bến xe và nơi công cộng còn thiếu nhà tiêu hoặc nhà tiêu chưa đạt chuẩn. Việc sử dụng, bảo quản nhà tiêu ở những nơi này và hộ gia đình chưa tốt, chưa đúng cách nên nhà tiêu bị hư hỏng, xuống cấp nhanh chóng và trở thành không hợp vệ sinh. Một thực trạng nữa là nhiều hộ gia đình, nhất là các hộ ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, khi muốn xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh lại gặp khó khăn do thiếu tiền và các dịch vụ cung ứng trong việc mua nguyên vật liệu xây dựng nhà tiêu. Mặt khác, ngày nay với sự biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Lũ lụt, hạn hán và mực nước biển dâng cao đang làm ô nhiễm nguồn nước uống, nước sinh hoạt, nước phục vụ Nông- Lâm- Ngư nghiệp làm ảnh hưởng đến đời sống thường nhật của người dân. Cho nên, mọi người cần có hệ thống vệ sinh bền vững, cùng với nước sạch và các phương tiện rửa tay, để giúp bảo vệ, duy trì an ninh sức khỏe và ngăn chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng; đặc biệt các bệnh lây truyền qua đất và qua đường nước.
Ngày Nhà vệ sinh Thế giới 19/11 là một trong những hoạt động giúp nâng cao nhận thức về sự quan trọng của nhà vệ sinh đạt chuẩn an toàn; nhằm tôn vinh giá trị và ý nghĩa của việc quản lý an toàn và đảm bảo vệ sinh. Vì vậy, ngành Y tế kêu gọi mọi người cần chung tay hành động, ưu tiên đầu tư xây dựng công trình vệ sinh tại bệnh viện, trường học, nơi công cộng đồng thời tuyên truyền, vận động mỗi hộ gia đình cần xây dựng, sử dụng và bảo quản đúng cách nhà tiêu hợp vệ sinh, chấm dứt phóng uế bừa bãi; nhằm bảo vệ sức khoẻ của bản thân, gia đình và cộng đồng. Đó cũng là hướng đến thực hiện thắng lợi Mục tiêu phát triển bền vững 6 “Nước và vệ sinh cho tất cả mọi người vào năm 2030”./.
Bs. Võ Thị Yến – Phó khoa YTCC-DD-ATTP, TTYT TX. Tịnh Biên
