Bệnh Tay chân miệng là bệnh nhiễm vi rút cấp tính do vi rút đường ruột gây ra thường rải rác quanh năm ở hầu hết các địa phương, đây là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Bệnh Tay chân miệng lây lan nhanh, dễ thành dịch, cao điểm của bệnh là từ tháng 3 – 5 và tháng 8 – 9 hằng năm.
Đặc trưng bệnh thường gây sốt, đau họng và nổi ban có bọng nước. Tay chân miệng là bệnh khá phổ biến ở trẻ nhỏ hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu; yếu tố nguy cơ thường dân cư đông đúc, điều kiện vệ sinh kém, thiếu nước sạch tại nhà trẻ, mẫu giáo, trường học… có thể gây thành dịch lớn, biến chứng nặng như: Viêm màng não, viêm não, tổn thương cơ tim… ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của trẻ nhỏ, và tử vong nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Bệnh thường lây qua đường tiêu hóa, tiếp xúc trực tiếp với người bệnh và người lành mang vi rút qua các dịch tiết đường hô hấp, nước bọt, dịch nốt phỏng. Giai đoạn ủ bệnh thường 3 đến 7 ngày và giai đoạn khởi phát từ 1 đến 2 ngày và toàn phát kéo dài 3 đến 10 ngày.
Việc chẩn đoán chân tay miệng chủ yếu dựa trên các triệu chứng của bệnh. Tuy nhiên, đa phần mọi người dễ nhầm lẫn nên không nhận diện đúng bệnh lý này; vì thế tốt nhất khi thấy dấu hiệu nghi ngờ sự xuất hiện của bệnh, cha mẹ nên đưa con đến gặp bác sĩ để thăm khám và được chẩn đoán chính xác.
Dấu hiệu bất thường trẻ có các biểu hiện như: Sốt (sốt nhẹ hoặc sốt cao) và tổn thương ở da: Dát đỏ, bóng nước, mụn nước ở các vị trí đặc biệt như họng, quanh miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, đầu gối …
Dấu hiệu cảnh báo bệnh diễn biến nặng:
– Trẻ sốt trên 38,5 độ kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt.
– Giật mình đây là dấu hiệu của tình trạng nhiễm độc thần kinh. Chú ý phát hiện triệu chứng này ngay cả khi trẻ đang chơi, quan sát xem tần suất giật mình có tăng theo thời gian hay không.
– Trẻ có thể quấy khóc nhiều, thậm chí là quấy khóc cả đêm không ngủ. Trẻ cứ ngủ khoảng 15-20 phút lại dậy quấy khóc khoảng 15-20 phút rồi lại ngủ tiếp. Nhiều cha mẹ thường giải thích là do bé có các nốt đau miệng nhưng thực tế không phải vậy. Đó là do tình trạng nhiễm độc thần kinh ở giai đoạn rất sớm.
“Nếu trẻ có 1 trong 3 triệu chứng nêu trên, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời, không nên chủ quan tự theo dõi ở nhà, tránh hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra”.
Cách phòng bệnh: Chủ động phòng chống dịch bệnh tay chân miệng, ngành y tế khuyến cáo người dân và cộng đồng cần chủ động thực hiện các hướng dẫn sau:
– Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn; cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
– Vệ sinh ăn uống: Ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải đảm bảo được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); đảm bảo sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như ly, chén, muỗng …, đồ chơi chưa được khử trùng.
– Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn, ghế, sàn nhà bằng xà phòng, nước lau nhà … hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
– Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh.
– Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân và các chất thải của bệnh nhân phải được thu gom và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh./.
Lâm Trung Xuyên – Trung tâm Y tế thành phố Châu Đốc
