Trong những năm gần đây, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình trạng hút thuốc lá thụ động – tức là người không hút thuốc nhưng vẫn hít phải khói thuốc từ môi trường xung quanh – vẫn đang là một vấn đề y tế công cộng đáng lo ngại. Đây được xem như “sát thủ thầm lặng” ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của hàng triệu người, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có ít nhất 69 chất gây ung thư nguy hiểm. Điều đáng nói là người hút thuốc thụ động phải hít cả khói từ đầu điếu thuốc đang cháy – loại khói có nồng độ độc hại cao hơn nhiều lần so với khói người hút thở ra. Hậu quả của việc tiếp xúc với khói thuốc không chỉ dừng lại ở sự khó chịu tức thời mà còn gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Ở người trưởng thành, hút thuốc thụ động làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư phổi, ung thư vú và nhiều bệnh mạn tính khác. Ở phụ nữ mang thai, việc tiếp xúc với khói thuốc có thể dẫn đến sinh non, thai nhẹ cân và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của trẻ. Đặc biệt, trẻ em là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Hít phải khói thuốc có thể gây viêm đường hô hấp, hen suyễn, viêm tai giữa, suy giảm chức năng phổi, thậm chí làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một hành vi hút thuốc trong gia đình cũng có thể để lại hậu quả nghiêm trọng cho cả một thế hệ.
Một số thống kê đã cho thấy mức độ nguy hiểm đáng báo động của vấn nạn này. Trên thế giới, mỗi năm có khoảng 1,6 triệu người tử vong do hút thuốc lá thụ động. Tại Việt Nam, con số này ước tính khoảng 18.800 ca tử vong mỗi năm – một con số không hề nhỏ và hoàn toàn có thể phòng tránh được. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, hút thuốc lá thụ động còn gây ra những hệ lụy về kinh tế và xã hội. Chi phí điều trị bệnh tật, giảm năng suất lao động, cùng với gánh nặng cho hệ thống y tế đã và đang tạo áp lực lớn đối với gia đình và toàn xã hội. Đáng lo ngại hơn, nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của khói thuốc, dẫn đến việc hút thuốc tại nơi công cộng, trong gia đình hoặc gần trẻ nhỏ vẫn còn phổ biến.
Trước thực trạng đó, việc nâng cao nhận thức cộng đồng và thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tác hại của thuốc lá là hết sức cần thiết. Mỗi cá nhân cần chủ động nói không với thuốc lá, không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc, trường học và các khu vực công cộng. Đồng thời, cần tích cực tuyên truyền để mọi người hiểu rằng: hút thuốc không chỉ gây hại cho bản thân mà còn trực tiếp đe dọa sức khỏe của những người xung quanh. Bảo vệ môi trường không khói thuốc chính là bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hãy hành động ngay hôm nay – vì một cuộc sống trong lành, vì tương lai của thế hệ mai sau./.
Hồng Ngát – Khoa TT.GDSK – TT.KSBT An Giang
