Biến thể SARS-CoV-2 BA.3.2 đang được WHO và CDC Mỹ đưa vào diện theo dõi
WHO cho biết biến thể BA.3.2- còn được gọi là “Cicada” được ghi nhận lần đầu tại Nam Phi vào ngày 22.11.2024, nó là hậu duệ của biến thể Omicron (xuất hiện cuối năm 2021). Trong năm 2025, biến thể này bắt đầu lan rộng toàn cầu và đến tháng 2/2026 đã được ghi nhận tại 23 quốc gia. Tại Mỹ, ca bệnh đầu tiên được phát hiện vào tháng 6/2025 ở một hành khách nhập cảnh. Kể từ đó, biến thể này đã xuất hiện ở bệnh nhân và trong hệ thống giám sát nước thải tại 29 bang.
Điểm khác biệt của biến thể mới
Virus nói chung luôn biến đổi theo thời gian, và virus gây COVID-19 có tốc độ biến đổi đặc biệt nhanh. Khi virus nhân lên trong tế bào, vật liệu di truyền sẽ xuất hiện đột biến. Phần lớn các thay đổi này không tồn tại lâu dài, nhưng đôi khi một đột biến giúp virus có lợi thế lây lan. So với các chủng đang chiếm ưu thế của virus SARS-CoV-2, BA.3.2 mang khoảng 70-75 thay đổi di truyền trong protein gai – thành phần giúp virus xâm nhập tế bào và cũng là mục tiêu chính của vaccine.
Những thay đổi này khiến hệ miễn dịch khó nhận diện virus hơn. Các vaccine hiện nay được thiết kế dựa trên dòng JN.1 – chủng phổ biến tại Mỹ từ đầu năm 2024. Tuy nhiên, BA.3.2 có sự khác biệt lớn, gần như “xa lạ” với hệ miễn dịch đã được kích hoạt bởi vaccine hiện tại.
Điều này không đồng nghĩa vaccine mất tác dụng. Nhiều bằng chứng cho thấy vaccine vẫn giúp giảm nguy cơ nhập viện và tử vong. Tuy nhiên, khi vaccine không phù hợp hoàn toàn, hệ miễn dịch sẽ cần nhiều thời gian hơn để nhận diện và phản ứng với virus.
Tuy vậy, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 làm gia tăng mức độ nặng của bệnh, số ca nhập viện hoặc nguy cơ tử vong. WHO cũng nhận định các vaccine COVID-19 hiện hành vẫn tiếp tục phát huy hiệu quả trong phòng ngừa bệnh nặng và tử vong.
Trước diễn biến trên, Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục bám sát tình hình dịch bệnh và các biến thể lưu hành trên thế giới. Ngành y tế được yêu cầu duy trì hoạt động giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, đánh giá nguy cơ và sẵn sàng triển khai các biện pháp ứng phó khi cần thiết.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cũng không chủ quan trước thông tin về biến thể mới. Người dân cần chủ động theo dõi sức khỏe, giữ gìn vệ sinh cá nhân, đồng thời đến cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ. Đặc biệt, nhóm người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai và các đối tượng nguy cơ cao cần nâng cao cảnh giác để bảo vệ sức khỏe của bản thân./.
Bs. Dương Quốc Hiền
Khoa Nhiễm- BVĐK An Giang
