Đái tháo đường (tiểu đường) từ lâu đã không còn là căn bệnh của riêng người lớn tuổi. Sự gia tăng nhanh chóng của lối sống ít vận động và chế độ ăn uống thiếu lành tính đang khiến căn bệnh này “trẻ hóa” đáng kể. Nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng, Ngày Thế giới phòng chống đái tháo đường (14/11) năm nay tiếp tục là hồi chuông cảnh tỉnh, kêu gọi mỗi người chủ động hành động trước khi quá muộn.
1. Đái tháo đường là gì , tác hại của bệnh đái tháo đường như thế ào?
Đái tháo đường là bệnh mạn tính xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng hiệu quả insulin mà cơ thể tạo ra. Insulin là hormone đóng vai trò như chiếc “chìa khóa” mở cửa tế bào để đưa đường (glucose) từ máu vào nuôi cơ thể.
Khi quá trình này bị đình trệ, lượng đường tích tụ trong máu tăng cao, lâu ngày sẽ tàn phá âm thầm các cơ quan trọng yếu như:
Hệ tim mạch: Tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Thận: Gây tổn thương mạch máu nhỏ ở thận, dẫn đến suy thận mạn tính.
Mắt: Gây tổn thương võng mạc, có thể dẫn đến mù lòa.
Thần kinh và mạch máu ngoại biên: Dễ gây tê bì chân tay, viêm loét, thậm chí hoại tử phải cắt cụt chi.
Điều đáng sợ nhất của đái tháo đường tuýp 2 chính là biệt danh “kẻ giết người thầm lặng”. Bệnh thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ rệt. Khi người bệnh phát hiện ra các dấu hiệu như khát nước liên tục, tiểu đêm nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hay mờ mắt, thì bệnh đã bắt đầu gây ra các biến chứng nguy hiểm.
2. Thông điệp và giải pháp phòng ngừa thiết thực
Để đẩy lùi gánh nặng bệnh tật, các chuyên gia y tế khuyến cáo mỗi người dân cần áp dụng các biện pháp cốt lõi sau vào đời sống hàng ngày:
Dinh dưỡng cân bằng: Hạn chế tối đa thực phẩm chứa đường tinh luyện (nước ngọt, bánh kẹo), thức ăn nhanh, mỡ động vật. Tăng cường bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây ít ngọt và ngũ cốc nguyên hạt.
Duy trì vận động thể chất: Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các bài tập vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga giúp kiểm soát cân nặng và tăng độ nhạy insulin.
Tầm soát sức khỏe định kỳ: Người trưởng thành, đặc biệt là những ai từ 40 tuổi trở lên hoặc có yếu tố nguy cơ (thừa cân, béo phì, tiền sử gia đình mắc bệnh, cao huyết áp) nên chủ động xét nghiệm đường huyết ít nhất mỗi năm một lần.
Nói không với lối sống tĩnh tại: Tránh ngồi lâu một chỗ, hạn chế hút thuốc lá và sử dụng rượu bia quá mức.
Phòng chống đái tháo đường không phải là trách nhiệm của riêng ngành y tế hay của một cá nhân cụ thể nào, mà cần sự chung tay của toàn xã hội. “Hiểu sớm, kiểm soát tốt” chính là chiếc chìa khóa vàng giúp bạn và gia đình giữ vững chất lượng cuộc sống, đẩy lùi nguy cơ bệnh tật.
Hãy chủ động kiểm tra đường huyết ngay hôm nay vì sức khỏe và tương lai của chính bạn!
Nguyễn Hoài Nhân-TTYT Giồng Riềng
