Mãn kinh là một giai đoạn không sinh sản của cuộc đời phụ nữ, là tình trạng hết hẳn kinh nguyệt do sự suy giảm sinh lý, tự nhiên và không hồi phục của hoạt động buồng trứng. Giai đoạn mãn kinh sẽ có sự thay đổi về nội tiết tố và nhiều thay đổi về thể chất, tinh thần, một số phụ nữ có thể gặp: bốc hỏa, đổ mồ hôi về đêm, rối loạn giấc ngủ, thay đổi tâm trạng, khô âm đạo, tăng cân hoặc đau nhức xương khớp, …
Để duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống trong giai đoạn này, phụ nữ nên thực hiện các khuyến cáo sau:
1. Chế độ ăn uống lành mạnh:
– Ăn đa dạng thực phẩm: cá, trứng, thịt nạc, sữa và các sản phẩm từ sữa, tăng cường rau xanh, trái cây.
– Bổ sung canxi và vitamin D phù hợp để hỗ trợ xương.
– Hạn chế ăn nhiều đường, muối, chất béo và thực phẩm chế biến sẵn.
– Uống đủ nước, hạn chế rượu, bia và đồ uống có nhiều caffeine.
2. Tập thể dục thường xuyên:
– Các hoạt động như: đi bộ, đạp xe, bơi, yoga, … giúp duy trì cân nặng, sức khỏe tim mạch, cơ bắp, xương khớp, đồng thời giúp hỗ trợ tinh thần và giấc ngủ.
3. Quan tâm đến sức khỏe xương khớp:
– Sau mãn kinh, nguy cơ loãng xương tăng nhanh và có thể dẫn đến hậu quả là gãy xương nếu không có biện pháp phòng ngừa hợp lý. Vì vậy, cần chú ý đến việc cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, vận động và tập luyện phù hợp với khả năng.
4. Bảo vệ sức khỏe tim mạch:
– Sau mãn kinh, nguy cơ mắc bệnh tim mạch có xu hướng tăng. Phụ nữ nên duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên và kiểm tra định kỳ: huyết áp, đường huyết, mỡ máu.
5. Chăm sóc giấc ngủ và sức khỏe tinh thần:
– Trong giai đoạn mãn kinh có thể xuất hiện: rối loạn giấc ngủ, lo âu hoặc thay đổi cảm xúc. Hãy duy trì giờ ngủ đều đặn, hạn chế caffeine vào chiều tối, tạo không gian ngủ thoải mái và dành thời gian thư giãn tinh thần.
– Nếu cảm giác lo âu, mất ngủ kéo dài ảnh hưởng đến cuộc sống, nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế.
6. Chăm sóc sức khỏe phụ khoa:
– Thay đổi nội tiết tố có thể gây khô âm đạo, nóng rát hoặc khó chịu khi quan hệ. Không nên âm thầm chịu đựng hãy trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn các phương pháp phù hợp.
– Khi chưa được bác sĩ hoặc nhân viên y tế tư vấn, không nên tự ý dùng thuốc nội tiết hoặc các sản phẩm quảng cáo không rõ nguồn gốc.
7. Khám sức khỏe và tầm soát định kỳ:
– Mãn kinh không có nghĩa là ngừng theo dõi sức khỏe. Phụ nữ vẫn cần tầm soát ung thư và kiểm tra sức khỏe định kỳ phù hợp từng độ tuổi, tiền sử gia đình và yếu tố nguy cơ cá nhân.
– Đặc biệt, bất kỳ tình trạng chảy máu âm đạo nào sau khi đã mãn kinh không nên xem là bình thường, không tự theo dõi tại nhà mà cần đi khám để tìm nguyên nhân.
Mãn kinh không phải là bệnh mà là một giai đoạn sinh lý tự nhiên của phụ nữ. Hiểu đúng, ăn uống hợp lý, vận động thường xuyên, chăm sóc sức khỏe tinh thần và khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe và duy trì cuộc sống khỏe mạnh./.
Phan Nguyễn Thu Hồng
Khoa TT-GDSK – TT.KSBT An Giang
