Trong thời gian qua, bên cạnh các tổ chức tín dụng hoạt động hợp pháp, xuất hiện nhiều hoạt động cho vay tiền qua các website, ứng dụng trên môi trường mạng ngày càng phổ biến. Cho vay trực tuyến có dấu hiệu biến tướng, quảng cáo sai sự thật, lãi suất và phí cao, yêu cầu người vay cung cấp nhiều thông tin cá nhân, thậm chí có hành vi đe dọa, gây sức ép đối với người vay và người thân.
Tình trạng trên tiềm ẩn nhiều rủi ro như phát sinh nợ vượt khả năng chi trả, tranh chấp, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, làm lộ hoặc bị sử dụng trái phép thông tin cá nhân. Vì vậy, cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) và người lao động cần nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa.
1. Cẩn trọng trước những lời mời vay tiền trên môi trường mạng
Các website, ứng dụng cho vay thường quảng cáo với những lời mời hấp dẫn như: thủ tục đơn giản, không cần thế chấp, không cần chứng minh thu nhập, giải ngân trong ngày, bảo mật thông tin… để thu hút người có nhu cầu vay.
Trước khi vay, cần kiểm tra kỹ đơn vị cung cấp dịch vụ, điều kiện vay, lãi suất, các loại phí, thời hạn trả nợ và phương thức trả nợ. Đặc biệt, cần cảnh giác với những ứng dụng yêu cầu quyền truy cập danh bạ, hình ảnh, tin nhắn, tài khoản mạng xã hội hoặc các dữ liệu cá nhân không cần thiết.
2. Không vay tiền khi chưa hiểu rõ toàn bộ chi phí và nghĩa vụ trả nợ
Trước khi ký kết hợp đồng hoặc xác nhận khoản vay, người vay cần đọc kỹ các điều khoản, nhất là:
– Lãi suất và cách thức tính lãi;
– Phí dịch vụ, phí tư vấn, phí phạt, phí gia hạn và các khoản phải trả khác;
– Tổng số tiền phải thanh toán;
– Thời hạn và phương thức trả nợ;
– Điều kiện, mức phạt khi trả chậm;
– Quyền và nghĩa vụ của người vay;
– Cách thức xử lý thông tin cá nhân của người vay.
Không nên vay vì thủ tục nhanh chóng, dễ dàng mà bỏ qua khả năng tài chính của bản thân. Vay vượt khả năng trả nợ có thể dẫn đến vay nơi khác để trả khoản vay trước, hình thành vòng xoáy nợ và ảnh hưởng đến đời sống gia đình, công việc.
3. Chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản
Không tùy tiện cung cấp CCCD, thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP, mật khẩu, hình ảnh cá nhân và các dữ liệu nhạy cảm cho các website, ứng dụng hoặc cá nhân không rõ nguồn gốc.
Không cài đặt ứng dụng từ đường link lạ, nguồn không đáng tin cậy hoặc cấp các quyền truy cập bất thường khi chưa kiểm tra. Cần thường xuyên kiểm tra các giao dịch ngân hàng, tài khoản điện tử; sử dụng mật khẩu mạnh, bật các phương thức xác thực bảo mật và không chia sẻ mã OTP cho người khác.
4. Không tiếp tay cho hoạt động cho vay bất hợp pháp
CBCCVC và người lao động không quảng bá, giới thiệu, môi giới hoặc chia sẻ đường link của các website, ứng dụng cho vay không rõ nguồn gốc.
Khi phát hiện website, ứng dụng hoặc cá nhân có dấu hiệu lừa đảo, cho vay với điều kiện bất thường, đòi hỏi cung cấp thông tin không cần thiết, đe dọa hoặc sử dụng biện pháp trái pháp luật để đòi nợ, cần lưu giữ các bằng chứng liên quan và thông báo cho cơ quan chức năng để được hướng dẫn, xử lý.
5. Tăng cường tuyên truyền trong cơ quan, đơn vị
Các cơ quan, đơn vị thường xuyên tuyên truyền, phổ biến cho CBCCVC và người lao động về những phương thức, thủ đoạn của các đối tượng cho vay, lừa đảo trên không gian mạng.
Nội dung tuyên truyền cần thiết thực, dễ hiểu, tập trung vào các kỹ năng nhận diện dấu hiệu bất thường, bảo vệ dữ liệu cá nhân và cách kiểm tra thông tin trước khi giao dịch.
6 . Phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng
Khi bị quấy rối, đe dọa cần lưu giữ đầy đủ chứng cứ và báo với cơ quan chức năng để được hướng dẫn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
7. Chủ động phòng ngừa là biện pháp bảo vệ chính mình
Mỗi CBCCVC và người lao động cần xác định rằng việc vay tiền qua website, ứng dụng là một giao dịch tài chính có thể phát sinh nhiều rủi ro nếu không tìm hiểu đầy đủ.
Nâng cao kiến thức, thận trọng trong giao dịch và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường sẽ góp phần hạn chế nợ xấu, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và các hành vi đòi nợ trái pháp luật; đồng thời xây dựng một môi trường làm việc trong sạch, lành mạnh, kỷ cương và chuyên nghiệp./.
Phan Nguyễn Thu Hồng
Khoa TT-GDSK – TT.KSBT An Giang
