Một trường hợp được ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc, bệnh nhân nam, 60 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau bụng và chướng bụng tăng dần. Khai thác bệnh sử cho thấy là bệnh nhân vô tình nuốt nguyên viên thuốc còn nguyên vỏ. Thời điểm ngay sau khi nuốt, dị vật nhiều khả năng vẫn còn nằm ở vùng hầu họng hoặc thực quản – giai đoạn mà việc nội soi gắp dị vật thường đơn giản, nhanh chóng và ít xâm lấn.
Tuy nhiên, thay vì đến cơ sở y tế để được thăm khám và nội soi lấy dị vật, bệnh nhân lại áp dụng một mẹo dân gian là nuốt cơm cháy với mong muốn “đẩy” viên thuốc xuống dạ dày. Sau khi cảm giác vướng nghẹn biến mất, bệnh nhân chủ quan, không đến bệnh viện để được theo dõi hay đánh giá vị trí của dị vật.
Ba ngày sau, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng bụng chướng căng, đau bụng và có biểu hiện tắc ruột. Qua thăm khám lâm sàng kết hợp các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết, đặc biệt là chụp CT bụng, các bác sĩ phát hiện viên thuốc còn nguyên vỏ đã di chuyển xuống đoạn cuối ruột non nhưng mắc kẹt tại van hồi – manh tràng. Dị vật gây tắc nghẽn lòng ruột, làm giãn nhiều quai ruột phía trên, đồng thời gây viêm loét và phù nề vùng manh tràng xung quanh. Từ một dị vật vốn có thể được xử trí sớm bằng nội soi đường tiêu hóa trên, bệnh nhân đã diễn tiến thành một bệnh cảnh nặng nề với nguy cơ phải phẫu thuật cấp cứu.
Ngay sau khi xác định chẩn đoán, bệnh nhân được hội chẩn khẩn giữa các chuyên khoa. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, ê-kíp quyết định thực hiện nội soi đại tràng nhằm tiếp cận và lấy dị vật tại van hồi – manh tràng. Thủ thuật được thực hiện thành công, giúp giải quyết nguyên nhân gây tắc ruột và tránh cho người bệnh một cuộc đại phẫu với nhiều nguy cơ, bao gồm mở bụng, mở ruột để lấy dị vật, thậm chí có thể phải cắt đoạn ruột hoặc làm hậu môn nhân tạo nếu tổn thương ruột quá nặng.
Trường hợp này là lời cảnh báo rõ ràng về hậu quả của việc tự xử trí dị vật bằng các phương pháp truyền miệng. Khi nghi ngờ nuốt phải dị vật, đặc biệt là các vật sắc nhọn hoặc viên thuốc còn nguyên vỏ, người bệnh tuyệt đối không nên cố ăn thêm cơm, bánh mì hay các loại thức ăn khác với hy vọng “đẩy” dị vật xuống dưới. Việc làm này không những không giải quyết được vấn đề mà còn có thể khiến dị vật đi sâu hơn, gây tổn thương đường tiêu hóa, tắc ruột, thủng ruột hoặc viêm phúc mạc. Đến cơ sở y tế càng sớm để được đánh giá và nội soi lấy dị vật khi còn ở thực quản hoặc dạ dày vẫn là phương pháp an toàn, hiệu quả và ít xâm lấn nhất./.
Bs.CKII Lê Thiện Hòa
Bệnh viện Đa khoa Châu Đốc
