Thuốc lá là một trong những nguyên nhân quan trọng gây bệnh tật và tử vong, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người sử dụng và những người xung quanh. Trong tình hình hiện nay, bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, sự xuất hiện và gia tăng của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng với các sản phẩm thuốc lá không rõ nguồn gốc, nhập lậu đang đặt ra những thách thức mới đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
Thực hiện Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới và Hướng dẫn số 42-HD/BTGDVTU ngày 01/7/2026 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy về tuyên truyền thực hiện Chỉ thị SỐ 25/ct-TTg, ngành Y tế An Giang xác định công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe, phòng ngừa sử dụng thuốc lá và hỗ trợ người dân cai thuốc là những nhiệm vụ quan trọng, cần được triển khai thường xuyên, đồng bộ và thiết thực.
Chỉ thị 25/CT-TTg xác định công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đối với ngành Y tế, trọng tâm là phát huy chức năng chuyên môn trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân; chủ động cung cấp thông tin khoa học về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; tư vấn cai thuốc; xây dựng môi trường y tế không khói thuốc và phối hợp với các ngành, địa phương trong công tác tuyên truyền, phòng ngừa.
Tập trung tuyên truyền sâu về tác hại đối với sức khỏe
Ngành Y tế tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để cán bộ, đảng viên, nhân viên y tế và Nhân dân nhận thức đầy đủ rằng thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với nhiều bệnh tật, đặc biệt là các bệnh về hô hấp, tim mạch và ung thư.
Đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng nhiều năm qua ngành Y tế cung cấp thường xuyên các thông tin khoa học, giúp người dân hiểu rõ đây không phải là những sản phẩm vô hại. Nicotin trong thuốc lá ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe thể chất, tinh thần và hoạt động của não bộ đặc biệt ở trẻ em, thanh thiếu niên, khi não bộ vẫn đang trong quá trình phát triển.
Chú trọng bảo vệ thanh thiếu niên
Một trong những nhiệm vụ cần ưu tiên là phòng ngừa việc trẻ em, học sinh và thanh thiếu niên tiếp cận, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine. Ngành Y tế phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo, Đoàn Thanh niên, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị – xã hội tăng cường truyền thông tại trường học, cộng đồng và trên các nền tảng số.
Đưa tư vấn cai thuốc trở thành một nội dung của hoạt động khám, chữa bệnh
Tại các cơ sở khám, chữa bệnh, nhân viên y tế chủ động hỏi về tình trạng sử dụng thuốc lá của người bệnh; tư vấn lợi ích của việc cai thuốc; tư vấn cai thuốc phù hợp.
Việc tư vấn cai thuốc được quan tâm tại các chuyên khoa có liên quan trực tiếp đến tác hại của thuốc lá như hô hấp, tim mạch, ung bướu, nội khoa, sản khoa và các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe khác.
Qua đó, mỗi cơ sở y tế không chỉ là nơi khám và điều trị bệnh mà còn là nơi giúp người dân phòng bệnh, thay đổi hành vi và chủ động bảo vệ sức khỏe.
Xây dựng môi trường không khói thuốc lá
Hiện tại với mô hình cơ sở Y tế không khói thuốc lá và trường học không khói thuốc lá được triển khai trên toàn địa bàn tỉnh An giang là kết quả của sự nỗ lực rất lớn của tỉnh An Giang. Các cơ sở y tế, giáo dục và nhiều cơ quan ban ngành trong tỉnh treo biển báo cấm hút thuốc; pano, áp phích, ban hành nội quy cấm hút thuốc, đưa vào quy chjế xét thi đua khen thưởng…bên cạnh đó các đơn vị y tế thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở cán bộ, nhân viên y tế, người bệnh và người nhà người bệnh chấp hành; không để hoạt động hút thuốc diễn ra trong khuôn viên cơ sở y tế và sẽ tiếp tục tuyên truyềnnhân rộng mô hình không khói thuốc đến nhiều hơn nữa ban ngành trong tỉnh.
Mục tiêu không chỉ là xây dựng “cơ sở y tế không khói thuốc” mà từng bước hình thành “cơ sở y tế hỗ trợ cai thuốc”, nơi người dân được cung cấp thông tin, tư vấn và hỗ trợ cần thiết.
Đổi mới phương thức truyền thông
Các nội dung về tác hại thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và nguy cơ từ thuốc lá nhập lậu đã được truyền tải thông qua hệ thống truyền thông cơ sở, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, pa-nô, áp-phích, tài liệu truyền thông, các buổi nói chuyện chuyên đề, hoạt động khám sức khỏe và tư vấn tại cộng đồng.
Ngành Y tế cũng tiếp tục phối hợp với các ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội để tạo thành mạng lưới truyền thông rộng khắp, đưa thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá đến từng gia đình, trường học, cơ quan, doanh nghiệp, khu dân cư và nhóm có nguy cơ cao.
Đặc biệt, ngành Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng trong công tác tuyên truyền về tác hại sức khỏe của thuốc lá nhập lậu, thuốc lá không rõ nguồn gốc, qua đó góp phần làm cho người dân hiểu rằng không mua, không sử dụng, không vận chuyển, không tàng trữ và không tiếp tay cho thuốc lá trái phép chính là một hành động thiết thực để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả
Việc triển khai cần được theo dõi bằng những kết quả cụ thể, không chỉ dừng ở số lượng hội nghị hoặc tài liệu tuyên truyền. Ngành Y tế có thể theo dõi các chỉ tiêu như số cơ sở y tế thực hiện môi trường không khói thuốc; số cán bộ được tập huấn; số người được tư vấn cai thuốc; số hoạt động truyền thông tại cộng đồng và trường học; mức độ tiếp cận thông tin của người dân và những chuyển biến về hành vi. Hàng năm, Ngành Y tế thành lập các đoàn giám sát hỗ trợ các đơn vị triển khai hoạt động PCTH của thuốc lá theo luật PCTH của thuốc lá. Kết quả thực hiện được tổng hợp, đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh nội dung, phương thức tuyên truyền và đề xuất giải pháp phù hợp với tình hình thực tế./.
Thu thủy
Khoa Truyền thông GDSK – TT.KSBT An Giang
