Mua bán người là một trong những loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền con người, quyền tự do, danh dự và nhân phẩm của mỗi cá nhân. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn để lại những hậu quả nặng nề đối với nạn nhân, gia đình và toàn xã hội. Trong bối cảnh hội nhập và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, các đối tượng phạm tội ngày càng sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để lừa gạt, dụ dỗ người dân. Vì vậy, nhận diện đúng các thủ đoạn và chủ động phòng ngừa là “chìa khóa” để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
Hiện nay, các đối tượng mua bán người thường lợi dụng nhu cầu tìm việc làm, mong muốn có thu nhập cao, xuất khẩu lao động, kết hôn với người nước ngoài hoặc đi du lịch để tiếp cận nạn nhân. Chúng đăng tải các thông tin tuyển dụng với nội dung hấp dẫn như “việc nhẹ, lương cao”, “không cần bằng cấp”, “bao ăn ở”, “đi làm ngay”… trên các trang mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin. Nhiều trường hợp, các đối tượng còn giả danh doanh nghiệp, công ty tuyển dụng, người môi giới, thậm chí là người quen để tạo lòng tin trước khi thực hiện hành vi lừa đảo.
Một thủ đoạn phổ biến khác là kết bạn, làm quen qua mạng xã hội, xây dựng mối quan hệ tình cảm rồi dụ dỗ nạn nhân đi gặp mặt, đi làm ăn xa hoặc sang nước ngoài. Khi nạn nhân mất cảnh giác, các đối tượng sẽ khống chế, cưỡng ép lao động, bóc lột sức lao động, ép kết hôn trái ý muốn hoặc đưa vào các hoạt động vi phạm pháp luật. Đặc biệt, phụ nữ, trẻ em, thanh thiếu niên, người có hoàn cảnh khó khăn và người thiếu hiểu biết về pháp luật là những đối tượng dễ trở thành mục tiêu của tội phạm.
Để phòng, chống mua bán người hiệu quả, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ mình. Khi có nhu cầu tìm việc làm hoặc đi lao động ở nước ngoài, hãy tìm hiểu kỹ thông tin và chỉ thực hiện thông qua các cơ quan, doanh nghiệp được cấp phép. Không tin vào những lời quảng cáo thiếu căn cứ, không giao giấy tờ tùy thân, không chuyển tiền đặt cọc hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho người lạ khi chưa được xác minh.
Trong quá trình sử dụng mạng xã hội, cần thận trọng khi kết bạn với người không quen biết, không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc lịch trình di chuyển công khai trên mạng. Đồng thời, hãy thường xuyên trao đổi với gia đình, người thân khi có dự định đi làm xa hoặc ra nước ngoài để được hỗ trợ và tư vấn kịp thời.
Gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể và chính quyền địa phương cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống mua bán người; trang bị cho người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên và học sinh, những kiến thức và kỹ năng nhận diện các chiêu trò lừa đảo. Mỗi người cần phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động chia sẻ thông tin cảnh báo đến người thân, bạn bè và cộng đồng để cùng nhau xây dựng “lá chắn” phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Khi phát hiện dấu hiệu mua bán người, hãy báo ngay cho Công an, chính quyền địa phương hoặc gọi Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111 (đối với trẻ em). Sự kịp thời của bạn có thể cứu một con người và góp phần ngăn chặn tội phạm./.
Thu thủy
Khoa TT-GDSK – TT.KSBT An Giang
