Trong những năm gần đây, tình trạng học sinh tiếp xúc và sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, đang có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Đây không chỉ là một vấn đề sức khỏe cá nhân mà còn trở thành mối nguy đối với môi trường học đường, ảnh hưởng trực tiếp đến thể chất, tinh thần và tương lai của thế hệ trẻ.
Thuốc lá chứa hàng nghìn hóa chất độc hại, trong đó có nhiều chất gây ung thư và tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan trong cơ thể. Đối với lứa tuổi học sinh – giai đoạn cơ thể đang phát triển – tác hại này càng trở nên nặng nề hơn. Việc sử dụng thuốc lá có thể làm suy giảm chức năng hô hấp, gây các bệnh về phổi, tim mạch, ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng tập trung. Học sinh hút thuốc thường có nguy cơ giảm sút kết quả học tập, dễ mệt mỏi và thiếu năng lượng trong các hoạt động học tập cũng như thể chất. Không chỉ dừng lại ở các bệnh lý thể chất, thuốc lá còn liên quan mật thiết đến các vấn đề tâm lý và hành vi. Nhiều nghiên cứu cho thấy học sinh sử dụng thuốc lá dễ bị căng thẳng, lo âu, thậm chí có nguy cơ dẫn đến trầm cảm. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc sớm với thuốc lá cũng có thể trở thành “cửa ngõ” dẫn đến các hành vi nguy cơ khác như sử dụng rượu bia, chất kích thích hoặc tham gia vào các tệ nạn xã hội. Đáng chú ý hiện nay, thuốc lá điện tử – với hình thức bắt mắt, mùi hương đa dạng – đang đánh vào tâm lý tò mò của giới trẻ. Nhiều học sinh lầm tưởng đây là sản phẩm “ít hại” hoặc “an toàn hơn” so với thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, thực tế cho thấy thuốc lá điện tử vẫn chứa nicotine gây nghiện và nhiều hóa chất độc hại, thậm chí có thể gây tổn thương phổi cấp tính và lâu dài.
Môi trường học đường cần là nơi an toàn, lành mạnh để học sinh phát triển toàn diện. Vì vậy, việc phòng chống thuốc lá trong trường học là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Phụ huynh cần quan tâm, giáo dục con em về tác hại của thuốc lá; nhà trường cần tăng cường tuyên truyền, xây dựng môi trường không khói thuốc; đồng thời, các cơ quan chức năng cần kiểm soát chặt chẽ việc buôn bán, quảng cáo thuốc lá, đặc biệt là các sản phẩm hướng đến giới trẻ.
Mỗi học sinh cũng cần nâng cao nhận thức, chủ động nói “không” với thuốc lá, xây dựng lối sống lành mạnh và tích cực. Một quyết định đúng đắn hôm nay sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe, tương lai của chính mình và cộng đồng. Hãy cùng chung tay xây dựng môi trường học đường không khói thuốc – vì một thế hệ trẻ khỏe mạnh, năng động và phát triển bền vững./.
Hồng Ngát – Khoa TT.GDSK – TT.KSBT An Giang
