Vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường kém là một trong những nguyên nhân góp phần gây ra các dịch bệnh ngoài da, bệnh đường tiêu hóa, đường hô hấp, giun sán,…ở trẻ em cũng như người lớn. Đặc biệt, trong đó có hai căn bệnh được ghi nhận có số mắc tăng đột biến gần đây là bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết.
Có thể nói, tình trạng ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, đô thị hóa, sự gia tăng dân số… là các tác nhân ảnh hưởng, góp phần làm xuất hiện các bệnh mới nổi, gia tăng nguy cơ bùng phát một số dịch bệnh tái nổi và dịch đang lưu hành liên quan đến nước sạch và vệ sinh như tiêu chảy, tay chân miệng, viêm não, sốt xuất huyết,… tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Nhiều bệnh truyền nhiễm trong số này có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vaccine và thói quen vệ sinh tốt. Do vậy, việc triển khai sâu rộng, tiếp tục duy trì “Phong trào Vệ sinh yêu nước- nâng cao sức khỏe nhân dân” là hết sức cần thiết.
Sinh thời, Bác Hồ dặn dò phải coi công tác vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân là một trong những việc quan trọng hàng đầu: “Phòng bệnh hơn trị bệnh“, “Mọi người từ già trẻ, trai gái đã là người yêu nước đều phải quan tâm đến vấn đề vệ sinh, giữ gìn sức khỏe”… Thực hiện lời dạy của Bác, những năm qua, các cấp, ngành, nhất là ngành Y tế, đã triển khai sâu rộng công tác vệ sinh phòng bệnh vì sức khỏe người dân qua nhiều phong trào, chương trình mục tiêu quốc gia bằng những việc làm cụ thể, phù hợp từng giai đoạn phát triển của đất nước. Trong đó, có các phong trào cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”, xây dựng nông thôn mới đều có các tiêu chí về vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Nhiều chiến lược, chương trình mục tiêu quốc gia về y tế dự phòng, nước sạch, vệ sinh môi trường, an toàn vệ sinh thực phẩm, phòng, chống dịch bệnh đã được tăng cường thực hiện. Bên cạnh đó, hằng năm, Bộ Y tế phát động và triển khai các hoạt động hưởng ứng “Ngày vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe Nhân dân” với các chủ đề khác nhau nhằm nâng cao ý thức của cộng đồng. Nhiều hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe; vận động người dân đưa trẻ đi tiêm chủng đúng lịch, đủ mũi; phát động các chiến dịch diệt muỗi, diệt lăng quăng phòng, chống sốt xuất huyết; hướng dẫn các biện phòng, chống dịch bệnh tại các hộ gia đình và cộng đồng bằng hình thức vệ sinh cá nhân, rửa tay với xà phòng, vệ sinh ngoại cảnh hộ gia đình, vệ sinh trong cơ sở y tế và nơi làm việc; sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, giữ gìn vệ sinh nguồn nước, dụng cụ chứa nước. Từ đó, góp phần thực hiện hiệu quả phòng, chống dịch bệnh.
Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đang phải đối mặt với tình trạng môi trường sống bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa. Sự gia tăng dân số và biến đổi khí hậu đặt ra nhiều khó khăn, thách thức mới trong lĩnh vực vệ sinh môi trường. Cạnh đó, các hành vi vệ sinh cá nhân có lợi cho sức khỏe chưa được thực hiện đồng bộ và thường xuyên. Vẫn còn tỷ lệ nào đó người dân chưa có nước sạch để sử dụng, một số dịch bệnh đang có xu hướng bùng phát trở lại, đã và đang tác động trực tiếp đến sức khỏe, đời sống cộng đồng dân cư. Sự phát triển nhanh chóng và đa dạng các khu, cụm công nghiệp, làng nghề đã khiến công việc xử lý ô nhiễm môi trường ở một số địa phương đứng trước nhiều khó khăn, thách thức; đòi hỏi các ngành chức năng phải đồng bộ, nghiêm khắc kiểm tra, kiểm soát và xử lý các nguồn gây ô nhiễm. Mặt khác, công tác truyền thông cần đẩy mạnh bằng nhiều phương thức, hình ảnh trực quan; nhằm nâng cao ý thức của người dân trong việc vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, phòng, chống dịch bệnh, nâng cao sức khỏe. Từ việc thay đổi nhận thức, dẫn tới thay đổi hành vi, tiến tới có những hành động tích cực được thực hiện thường xuyên trong mỗi con người, mỗi gia đình và cộng đồng sẽ làm cho môi trường sống của chúng ta ngày càng trong lành, sạch sẽ và an toàn hơn.
Phong trào “Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân” là việc làm ý nghĩa để mỗi người dân, cộng đồng và tổ chức xã hội cùng tham gia thực hiện đồng bộ, nhằm giải quyết tốt các vấn đề liên quan tới sức khỏe như vận động người dân thay đổi thói quen, tập quán vệ sinh lạc hậu, thực hiện các hành vi vệ sinh có lợi cho sức khỏe. Đồng thời đây còn là việc làm thiết thực hưởng ứng lời kêu gọi về Phong trào “Vệ sinh yêu nước” của Bác Hồ. Qua đó thực hiện lối sống văn minh, xây dựng môi trường sống xanh – sạch – đẹp và giữ gìn vệ sinh cá nhân trong phòng, chống dịch bệnh./.
Nguyễn Minh Thời – TTYT Tịnh Biên
