Làm mẹ là một thiên chức thiêng liêng và niềm hạnh phúc vô bờ bến của người phụ nữ. Bất kỳ người mẹ nào cũng mong muốn con mình sinh ra được khỏe mạnh và phát triển toàn diện. Đối với những phụ nữ không may nhiễm HIV, khát khao này lại càng mãnh liệt hơn. Ngày nay, với sự tiến bộ của y học, một người mẹ nhiễm HIV hoàn toàn có thể sinh ra những đứa trẻ hoàn toàn khỏe mạnh nếu được tiếp cận sớm với các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
Virus HIV có thể lây từ người mẹ bị nhiễm sang thai nhi và trẻ sơ sinh qua ba giai đoạn chính:
+ Trong thời kỳ mang thai: Virus từ máu mẹ qua nhau thai để vào cơ thể thai nhi (chiếm khoảng 5-10%).
+ Trong quá trình chuyển dạ và sinh con: Đây là thời điểm nguy cơ lây nhiễm cao nhất (khoảng 10-20%) do trẻ tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết âm đạo của mẹ.
+ Khi cho con bú: Virus HIV có trong sữa mẹ có thể lây sang con, đặc biệt khi vú mẹ bị viêm nhiễm, nứt nẻ hoặc miệng trẻ có tổn thương (chiếm khoảng 10-15%). Nếu không có bất kỳ biện pháp can thiệp y tế nào, tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể lên tới 30 – 45%.
Khi phụ nữ mang thai được xét nghiệm tầm soát HIV sớm (tốt nhất là trong 3 tháng đầu thai kỳ) và điều trị ARV kịp thời, tải lượng virus trong cơ thể mẹ sẽ giảm xuống mức rất thấp. Kết hợp với việc theo dõi thai kỳ chặt chẽ, sinh đẻ an toàn và tư vấn nuôi dưỡng trẻ sau sinh đúng cách, tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể giảm xuống mức dưới 2%.
Để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và tương lai của con, chị em phụ nữ cần lưu ý:
+ Chủ động xét nghiệm trước khi mang thai hoặc ngay khi biết mình có thai, xét nghiệm sớm giúp can thiệp dự phòng kịp thời và đạt hiệu quả cao nhất.
+ Đối với phụ nữ mang thai đã nhiễm HIV, cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị ARV của bác sĩ chuyên khoa. Sau khi sinh, bà mẹ sẽ được nhân viên y tế tư vấn về cách nuôi con an toàn nhất (sử dụng sữa công thức thay thế hoàn toàn sữa mẹ hoặc bú mẹ hoàn toàn trong điều kiện mẹ tuân thủ tốt ARV). Trẻ sinh ra cũng sẽ được uống thuốc dự phòng và làm xét nghiệm chẩn đoán sớm theo quy định.
Tại Trung tâm Y tế và các Trạm Y tế xã luôn cung cấp các dịch vụ tư vấn, xét nghiệm tầm soát HIV tự nguyện cho phụ nữ mang thai với nguyên tắc: Nhanh chóng – Chính xác – An toàn – Bảo mật tuyệt đối./.
Vì một thế hệ trẻ không có HIV – Hãy chủ động xét nghiệm và dự phòng ngay hôm nay !
Tuyết phương – TTYT An Minh
