Tăng huyết áp hay cao huyết áp là tình trạng áp lực dòng chảy của máu lên thành động mạch tăng cao; là bệnh lý nguy hiểm gây tổn thương tim, mạch máu, não, mắt, thận và nhiều bệnh mạn tính khác. Đây được xem là “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh thường tiến triển âm thầm, ít có triệu chứng rõ ràng nhưng lại có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Hiện nay, tăng huyết áp đang có xu hướng gia tăng nhanh trong cộng đồng, không chỉ gặp ở người cao tuổi mà còn xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ tuổi. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, phần lớn các trường hợp tăng huyết áp có liên quan mật thiết đến lối sống thiếu lành mạnh và các yếu tố nguy cơ như ăn mặn, sử dụng nhiều thực phẩm chứa chất béo, ít vận động, thừa cân béo phì, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, thường xuyên căng thẳng kéo dài hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tăng huyết áp. Ngoài ra, những người mắc bệnh đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh thận mạn tính cũng có nguy cơ cao mắc bệnh.
Điều đáng lo ngại là tăng huyết áp thường không có triệu chứng cụ thể. Trên thực tế, có rất nhiều người mắc bệnh trong nhiều năm nhưng không hề hay biết, chỉ đến khi đi khám sức khỏe hoặc đã xuất hiện các biến chứng nguy hiểm mới phát hiện mình bị tăng huyết áp. Đó cũng là lý do căn bệnh này được coi là “kẻ giết người thầm lặng”. Một số trường hợp có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, ù tai, hồi hộp, khó thở, đau tức ngực hoặc mất ngủ. Tuy nhiên, các dấu hiệu này thường dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường khác. Vì vậy, việc đo huyết áp định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện sớm bệnh, đặc biệt đối với người trên 40 tuổi hoặc những người có yếu tố nguy cơ.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tăng huyết áp có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như tai biến mạch máu não, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận mạn, tổn thương võng mạc dẫn đến giảm thị lực hoặc mù lòa, thậm chí tử vong. Không ít trường hợp chỉ phát hiện mắc bệnh khi đã xảy ra biến chứng nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và tạo gánh nặng cho gia đình cũng như xã hội.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, tăng huyết áp hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả nếu mỗi người chủ động thay đổi lối sống và tuân thủ điều trị. Người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
- Thường xuyên kiểm tra huyết áp để phát hiện sớm bệnh;
- Ăn giảm muối, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, nội tạng động vật, thức ăn chế biến sẵn;
- Tăng cường rau xanh, trái cây tươi;
- Duy trì cân nặng hợp lý, giảm cân nếu thừa cân, béo phì;
- Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày;
- Không hút thuốc lá, tránh hút thuốc thụ động;
- Hạn chế uống rượu bia;
- Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc;
- Tuân thủ dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ đối với người đã mắc tăng huyết áp.
Đối với người bệnh tăng huyết áp tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc khi thấy huyết áp ổn định vì điều này có thể làm huyết áp tăng trở lại và gây ra các biến chứng nguy hiểm.
Nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng, chống tăng huyết áp, từ ngày 11/5/2026 đến ngày 29/5/2026, tất cả các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh An Giang như trạm y tế xã, phường và các bệnh viện sẽ tổ chức các điểm đo huyết áp miễn phí cho toàn dân, người bệnh và người nhà bệnh nhân đến khám tại cơ sở y tế. Các trường hợp phát hiện mắc tăng huyết áp sẽ được các trạm y tế, bệnh viện khám, chẩn đoán, quản lý, theo dõi và điều trị theo đúng hướng dẫn của Bộ Y tế. Đây là hoạt động thiết thực giúp người dân phát hiện sớm bệnh, nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe và hạn chế các biến chứng nguy hiểm do tăng huyết áp gây ra.
Năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới phòng, chống tăng huyết áp (17/5) là “Cùng nhau kiểm soát tăng huyết áp”. Thông điệp này kêu gọi mỗi người dân hãy chủ động quan tâm đến sức khỏe của bản thân bằng việc đo huyết áp thường xuyên, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ điều trị khi mắc bệnh. Hãy cùng chung tay kiểm soát tăng huyết áp để bảo vệ sức khỏe cho chính mình, gia đình và cộng đồng./.
Tú Quân – TT-GDSK – TT.KSBT An Giang
