Với 732 ca mắc, trong đó có 23 trường hợp tử vong kể từ tháng 1 đến tháng 4/2026 là số liệu ghi nhận về bệnh Whitmore tại Thái Lan. Diễn biến này cho thấy nguy cơ gia tăng của một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong khu vực, đòi hỏi người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động phòng bệnh.
Whitmore (còn gọi là “sốt đất”) là bệnh do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, thường tồn tại trong đất, bùn và nguồn nước bị ô nhiễm. Con người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với môi trường này qua vết thương hở, hít phải bụi chứa vi khuẩn hoặc sử dụng nước, thực phẩm bị nhiễm khuẩn.
Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường tăng nguy cơ sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.
Điều đáng lo ngại là bệnh có biểu hiện đa dạng, dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Người bệnh có thể sốt cao, ho, khó thở, đau ngực, xuất hiện ổ áp xe hoặc nhiễm trùng da. Trong trường hợp nặng, vi khuẩn xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có thể dẫn đến tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Những người có nguy cơ cao gồm:
– Người làm nông nghiệp, thường xuyên tiếp xúc đất, bùn, nước bẩn
– Người cao tuổi
– Người mắc bệnh nền như tiểu đường, gan, thận, phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch
Để chủ động phòng bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, nước bẩn, đặc biệt sau mưa lũ.
2. Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi phải thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn
3. Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn
4. Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước; hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở.
5. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn, uống.
6. Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm.
7. Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh nêu trên và chủ động bảo vệ các vết thương trên da để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
8. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang, nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng./.
Thu Thủy
Khoa TT – GDSK – TT.KSBT An Giang
