Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là Đột quỵ – căn bệnh có thể dẫn đến tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn chỉ trong thời gian rất ngắn. Dù đã có nhiều cảnh báo, tình trạng hút thuốc lá vẫn còn phổ biến, tiềm ẩn nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cá nhân và cộng đồng.
Trong khói thuốc lá có hơn 7.000 hóa chất độc hại, trong đó có nicotine và khí carbon monoxide. Những chất này gây tổn thương trực tiếp đến hệ tim mạch và mạch máu não. Nicotine làm tăng huyết áp, co thắt mạch máu, trong khi carbon monoxide làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu. Lâu dài, các tác nhân này thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm hẹp lòng mạch và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông – nguyên nhân chính gây ra Đột quỵ.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, người hút thuốc lá có nguy cơ bị đột quỵ cao gấp 2–4 lần so với người không hút. Người hút thuốc lá trong một khoảng thời gian dài dẫn đến tăng huyết áp, từ đó khiến các mạch máu đến não bị tổn thương ở thành mạch. Lúc này, các chất béo, canxi, chất lắng đọng sẽ dễ dàng bám vào thành mạch và tạo thành các mảng xơ vữa, cục máu đông gây tắc mạch, hẹp mạch. Về lâu dài, khi lượng máu không cung cấp đủ cho não sẽ gây ra đột quỵ
Đáng lo ngại hơn, nguy cơ này không chỉ xảy ra ở người lớn tuổi mà còn có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở những người hút thuốc lâu năm hoặc hút với số lượng lớn mỗi ngày. Không chỉ vậy, người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động cũng có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ tương tự.
Đột quỵ thường xảy ra đột ngột và để lại hậu quả nặng nề. Người bệnh có thể bị liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, mất khả năng lao động, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu như méo miệng, yếu tay chân, nói khó… và đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả và bền vững nhất.
Việc bỏ thuốc lá có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ. Chỉ sau một thời gian ngừng hút, huyết áp và tuần hoàn máu sẽ dần cải thiện, chức năng tim mạch được phục hồi. Sau vài năm, nguy cơ đột quỵ có thể giảm xuống gần bằng với người chưa từng hút thuốc. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy việc từ bỏ thuốc lá mang lại lợi ích to lớn cho sức khỏe.
Hút thuốc lá không chỉ là thói quen có hại mà còn là mối đe dọa trực tiếp đến tính mạng, vì vậy bỏ thuốc lá để giảm nguy cơ Đột quỵ, bảo vệ sức khỏe và tương lai của chính mình./.
Ths BS Trần Thế Vinh
Giám Đốc CDC An Giang
