Hiện nay, tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người đã được khẳng định rõ ràng. Thuốc lá không chỉ gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, tim mạch, đột quỵ mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến người xung quanh thông qua khói thuốc thụ động. Nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Chính phủ đã ban hành nhiều quy định chặt chẽ trong quản lý, kinh doanh và sử dụng thuốc lá, trong đó Điều 26 và Điều 27 Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định cụ thể các hành vi vi phạm và mức xử phạt liên quan.
Thứ nhất, về vi phạm quy định trong bán và cung cấp thuốc lá (Điều 26):
Các cơ sở kinh doanh thuốc lá phải thực hiện nghiêm túc quy định về điều kiện bán hàng. Việc không treo biển thông báo “không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi” sẽ bị phạt từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng. Đây là quy định quan trọng nhằm ngăn chặn việc tiếp cận thuốc lá ở lứa tuổi thanh thiếu niên – đối tượng dễ bị ảnh hưởng và hình thành thói quen xấu.
Ngoài ra, các hành vi như trưng bày quá số lượng cho phép đối với một nhãn hiệu thuốc lá, bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, hay cung cấp thuốc lá không ghi nhãn, không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá là thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả đều bị xử phạt từ 3.000.000 đến 5.000.000 đồng. Đặc biệt, hành vi kinh doanh thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả còn bị xử lý nghiêm theo các quy định khác của pháp luật.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt tiền, các cơ sở vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 01 đến 03 tháng. Đồng thời, các sản phẩm vi phạm buộc phải thu hồi, loại bỏ yếu tố vi phạm hoặc tiêu hủy nếu không thể khắc phục. Điều này thể hiện sự kiên quyết của Nhà nước trong việc lập lại trật tự trong kinh doanh thuốc lá.
Thứ hai, về vi phạm quy định ghi nhãn và in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá (Điều 27):
Cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá là một biện pháp hữu hiệu giúp người tiêu dùng nhận thức rõ tác hại của thuốc lá. Vì vậy, pháp luật quy định rất nghiêm ngặt về nội dung, hình thức và việc thay đổi định kỳ các cảnh báo này.
Các hành vi như in cảnh báo không đúng quy định, không thay đổi cảnh báo theo chu kỳ 2 năm, không ghi rõ số lượng hoặc trọng lượng sản phẩm, hay Sử dụng từ, cụm từ làm người đọc, người sử dụng hiểu thuốc lá là ít có hại hoặc hiểu sai về tác hại của thuốc lá và khói thuốc lá đối với sức khỏe con người bị phạt từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng.
Nghiêm trọng hơn, hành vi không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì theo quy định của pháp luật đối với thuốc lá sản xuất, nhập khẩu để tiêu thụ tại Việt Nam; hoặc sản xuất thuốc lá mang nhãn hiệu nước ngoài khi chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ bị phạt từ 30.000.000 đến 40.000.000 đồng, đồng thời có thể bị đình chỉ hoạt động từ 03 đến 06 tháng. Các sản phẩm vi phạm buộc phải thu hồi, khắc phục hoặc tiêu hủy và các tổ chức vi phạm còn phải nộp lại số lợi bất hợp pháp (nếu có).
Việc tuân thủ quy định của pháp luật trong kinh doanh thuốc lá không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe cộng đồng. Mỗi cá nhân, tổ chức cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nói không với việc bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi, không kinh doanh thuốc lá không rõ nguồn gốc, không đảm bảo quy định về cảnh báo sức khỏe.
Hãy cùng chung tay xây dựng môi trường sống lành mạnh, bảo vệ thế hệ trẻ và góp phần giảm thiểu tác hại của thuốc lá trong cộng đồng./.
Phạm Trầm An Khương
Khoa TT-GDSK, TT.KSBT tỉnh An Giang
