Trong môi trường học đường hiện nay, hai vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến ở học sinh là vẹo cột sống và cận thị. Đây đều là những tình trạng diễn tiến âm thầm, khó nhận biết sớm nhưng lại ảnh hưởng lâu dài đến thể chất, học tập và chất lượng cuộc sống của trẻ. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, trẻ có thể phải đối mặt với nhiều hậu quả về sau như đau lưng mạn tính, giảm thị lực, hạn chế nghề nghiệp.
1. Vẹo cột sống học đường là gì ?
Vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị cong lệch sang một bên (thay vì thẳng). Ở học sinh, nguyên nhân thường liên quan đến:
– Ngồi học sai tư thế (cúi gập người, lệch vai)
– Bàn ghế không phù hợp chiều cao
– Mang cặp sách quá nặng, đeo lệch một bên
– Ít vận động, ngồi lâu
a) Dấu hiệu nhận biết sớm:
– Hai vai không đều nhau
– Lưng cong, lệch sang một bên
– Xương bả vai nhô cao bất thường
– Trẻ hay than mỏi lưng, đau vai
b) Hậu quả:
– Biến dạng cột sống lâu dài
– Giảm khả năng vận động
– Ảnh hưởng tim, phổi nếu nặng
2. Cận thị học đường là gì ?
Cận thị là tình trạng mắt nhìn rõ vật gần nhưng mờ vật xa. Đây là tật khúc xạ phổ biến nhất ở học sinh
a) Nguyên nhân chính:
– Đọc sách, dùng điện thoại quá gần
– Thiếu ánh sáng khi học tập
– Sử dụng thiết bị điện tử nhiều
– Ít hoạt động ngoài trời
b) Dấu hiệu nhận biết:
– Nheo mắt khi nhìn xa
– Ngồi gần tivi, bảng
– Hay dụi mắt, chảy nước mắt
– Giảm tập trung khi học
c) Hậu quả:
– Tăng độ cận nhanh
– Nguy cơ thoái hóa võng mạc (khi cận nặng)
– Ảnh hưởng học tập và sinh hoạt
3. Làm sao để phòng ngừa hiệu quả ?
✅ Đối với vẹo cột sống:
– Ngồi học đúng tư thế: lưng thẳng, mắt cách vở 25 – 30 cm
– Bàn ghế phù hợp chiều cao
– Đeo cặp hai vai, không quá nặng
– Tăng cường vận động: bơi lội, thể dục
✅ Đối với cận thị:
👉 Cứ 20 phút học → nhìn xa 20 giây → khoảng cách tầm 6m
– Học nơi đủ ánh sáng
– Hạn chế điện thoại, máy tính
– Tăng thời gian hoạt động ngoài trời (≥ 2 giờ/ngày)
4. Vai trò của gia đình và nhà trường
– Phụ huynh: theo dõi tư thế học, thời gian sử dụng thiết bị
– Nhà trường: kiểm tra sức khỏe định kỳ, bố trí bàn ghế phù hợp
– Học sinh: tự giác giữ tư thế và bảo vệ mắt
Vẹo cột sống và cận thị không nguy hiểm ngay lập tức, nhưng ảnh hưởng lâu dài và khó phục hồi hoàn toàn nếu phát hiện muộn. Việc phòng ngừa đơn giản nhưng cần duy trì mỗi ngày. Các bậc phụ huynh hãy quan sát con em mình từ những điều nhỏ nhất: cách ngồi học, khoảng cách nhìn, thời gian sử dụng điện thoại. Phát hiện sớm – can thiệp sớm chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ./.
Minh Cường
Khoa TT.GDSK – TT.KSBT An Giang
