Không ít trường hợp ung thư chỉ được nhận ra khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, khiến quá trình điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn. Ngược lại, nếu các dấu hiệu cảnh báo được phát hiện sớm, cơ hội điều trị hiệu quả sẽ cao hơn, giúp cải thiện tiên lượng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Vì vậy, lắng nghe cơ thể và đi khám kịp thời là bước bảo vệ quan trọng nhất.
“LẮNG NGHE CƠ THỂ – BẢO VỆ SỰ SỐNG”
1. Những dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý:
- Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân dù không ăn kiêng.
- Mệt mỏi, suy nhược kéo dài, không cải thiện sau nghỉ ngơi.
- Sốt kéo dài chưa tìm được nguyên nhân.
- Đau nhức âm ỉ hoặc tăng dần ở xương, đầu, bụng, gan…
- Thay đổi bất thường trên da: nốt ruồi đổi màu, lớn nhanh, vết loét lâu lành.
- Xuất hiện khối u hoặc hạch to ở cổ, nách, bẹn.
- Ho khan kéo dài, khàn tiếng, ho ra máu.
- Rối loạn thói quen đại tiểu tiện, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, đi tiêu ra máu.
- Chảy máu bất thường: ra huyết âm đạo ngoài kỳ kinh hoặc sau mãn kinh, chảy máu núm vú.
Sự xuất hiện của một hay vài dấu hiệu trên không có nghĩa chắc chắn mắc ung thư, nhưng là lời nhắc cần được thăm khám sớm để tìm nguyên nhân chính xác.
2. Nếu phát hiện những dấu hiệu trên, bạn cần làm :
- Đi khám bác sĩ sớm: đến cơ sở y tế để được tư vấn, thăm khám và thực hiện các xét nghiệm tầm soát cần thiết.
- Không tự ý điều trị: tránh tự mua thuốc hoặc áp dụng các phương pháp truyền miệng, không rõ nguồn gốc vì có thể làm chậm trễ chẩn đoán.
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn uống đủ dinh dưỡng, tăng cường rau xanh – trái cây, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá.
- Giữ tinh thần ổn định: trao đổi với bác sĩ, người thân hoặc chuyên gia tâm lý khi cảm thấy lo lắng, căng thẳng.
“CHỦ ĐỘNG HÔM NAY – BẢO VỆ NGÀY MAI”
Xây dựng lối sống lành mạnh – “lá chắn” tự nhiên trước ung thư
Phòng ung thư không chỉ nằm trong bệnh viện mà bắt đầu từ căn bếp, thói quen sinh hoạt và cách chúng ta đối xử với cơ thể mỗi ngày.
- Dinh dưỡng cân bằng: ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối, nhiều đường và chất béo bão hòa.
- Vận động thường xuyên: ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp tăng miễn dịch, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ nhiều loại ung thư.
- Nói không với thuốc lá và hạn chế rượu bia: đây là những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư phổi, gan, miệng, thực quản.
- Bảo vệ trước tác nhân môi trường: dùng kem chống nắng, hạn chế tiếp xúc hóa chất độc hại, đeo khẩu trang khi làm việc trong môi trường ô nhiễm.
- Tiêm phòng và tầm soát: tiêm vắc xin HPV, viêm gan B; khám định kỳ theo độ tuổi để phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.
- Chăm sóc sức khỏe tinh thần: giấc ngủ đủ, giảm căng thẳng, duy trì các mối quan hệ tích cực giúp cơ thể có sức đề kháng tốt hơn.
Những thay đổi nhỏ nhưng bền bỉ này chính là “liều vắc xin” không cần kê đơn mà ai cũng có thể tự trao cho mình.
BA VIỆC MỖI NGƯỜI CÓ THỂ BẮT ĐẦU NGÀY HÔM NAY:
1. Chủ động đặt lịch khám sức khỏe và tầm soát phù hợp với độ tuổi.
2. Thay đổi một thói quen có lợi cho sức khỏe như bỏ thuốc lá, vận động mỗi ngày.
3. Chia sẻ thông tin đúng để người thân cùng được bảo vệ.
Ung thư là thử thách lớn nhưng không phải dấu chấm hết. Khi mỗi người biết lắng nghe cơ thể và hành động kịp thời, chúng ta có thể mở ra nhiều cơ hội sống khỏe mạnh và bình an hơn cho chính mình và cộng đồng./.
Bs. La Thị Huỳnh Như
Khoa Nội – Nhi- Truyền nhiễm – TTYT Châu Đốc
