Trong môi trường làm việc của ngành y tế, cán bộ và nhân viên y tế là những người thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân, mẫu bệnh phẩm, chất thải y tế và nhiều yếu tố nguy cơ khác. Chính vì vậy, công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm trong cơ sở y tế có vai trò hết sức quan trọng – không chỉ nhằm bảo vệ sức khỏe cho đội ngũ nhân viên y tế, mà còn góp phần bảo đảm an toàn cho người bệnh, người nhà bệnh nhân và cộng đồng.
1. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp trong ngành y tế
Nhân viên y tế có thể đối mặt với nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, trong đó phổ biến nhất gồm:
– Bệnh lây qua đường máu: Viêm gan B, viêm gan C, HIV/AIDS.
– Bệnh lây qua đường hô hấp: Lao, cúm, COVID-19, sởi, ho gà, viêm phổi.
– Bệnh lây qua đường tiêu hóa: Tay – chân – miệng, tả, lỵ, thương hàn.
– Bệnh lây qua tiếp xúc: Nhiễm khuẩn da, nhiễm vi khuẩn đa kháng thuốc
Đây đều là những bệnh có khả năng lây nhiễm cao nếu không thực hiện nghiêm túc các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong cơ sở y tế.
2. Nguyên nhân và nguy cơ lây nhiễm
Một số nguyên nhân chính làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong ngành y tế bao gồm:
– Tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể, kim tiêm, vật sắc nhọn.
– Không tuân thủ quy trình vệ sinh tay, khử khuẩn và tiệt khuẩn.
– Sử dụng sai hoặc không đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân (PPE).
– Quản lý, thu gom, xử lý rác thải y tế không đúng quy định.
– Không tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt là vắc xin phòng viêm gan B.
3. Biện pháp phòng chống bệnh truyền nhiễm trong cơ sở y tế
* Đối với cơ sở y tế:
– Thực hiện nghiêm quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, khử khuẩn, tiệt khuẩn dụng cụ.
– Phân loại, thu gom và xử lý chất thải y tế an toàn, đúng quy định.
– Trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân, dung dịch sát khuẩn tay nhanh, khu vực rửa tay đạt chuẩn.
– Tổ chức tiêm chủng định kỳ cho nhân viên y tế, đặc biệt là các loại vắc xin viêm gan B, cúm, COVID-19.
– Giám sát, phát hiện sớm và cách ly kịp thời các trường hợp nghi mắc bệnh truyền nhiễm.
* Đối với nhân viên y tế:
– Thực hiện rửa tay thường quy trước và sau khi tiếp xúc người bệnh, dụng cụ y tế hoặc bề mặt có nguy cơ lây nhiễm.
– Sử dụng đúng và đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân theo nguyên tắc: đúng loại, đúng lúc, đúng cách, đúng quy định.
– Báo cáo ngay khi xảy ra tai nạn nghề nghiệp (như bị kim đâm, văng máu, dịch cơ thể) để được xử trí kịp thời.
– Giữ gìn vệ sinh cá nhân, nâng cao sức đề kháng bằng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập hợp lý.
– Không tham gia làm việc khi có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm nhằm tránh lây lan trong môi trường y tế.
4. Vai trò và ý nghĩa của công tác phòng chống bệnh truyền nhiễm
Phòng chống bệnh truyền nhiễm trong ngành y tế không chỉ là nghĩa vụ nghề nghiệp, mà còn là trách nhiệm và đạo đức nghề y.
Một môi trường y tế an toàn – sạch – kiểm soát tốt nhiễm khuẩn sẽ:
– Góp phần bảo vệ sức khỏe và tính mạng của nhân viên y tế.
– Giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện và lây nhiễm chéo.
– Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và củng cố niềm tin của nhân dân đối với ngành y.
Trước những nguy cơ lây nhiễm bệnh truyền nhiễm ngày càng đa dạng, mỗi cán bộ, nhân viên y tế cần nâng cao nhận thức, tinh thần trách nhiệm và tuân thủ nghiêm túc các quy định về an toàn, vệ sinh lao động và kiểm soát nhiễm khuẩn với thông điệp:
“An toàn cho người bệnh – An toàn cho nhân viên y tế – An toàn cho cộng đồng.”
Phòng chống bệnh truyền nhiễm không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sứ mệnh cao cả của người thầy thuốc./.
Bs. Phan Thị Huỳnh Anh – TTYT Long Xuyên
