Sau hai thập kỷ triển khai chương trình Sức khỏe môi trường (2005-2025), Trung tâm Y tế An Phú cùng chính quyền địa phương đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận trong công tác bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng đời sống người dân vùng biên giới.
Thực trạng ô nhiễm và những thách thức ban đầu
An Phú là huyện biên giới với hơn 150.000 dân, có 14 trạm y tế xã, trong đó 4 xã giáp biên với Campuchia, đường biên dài khoảng 42,5 km. Hơn 70% dân số sinh sống bằng nghề nông, còn lại chủ yếu buôn bán nhỏ lẻ và lao động qua biên giới. Người dân sống rải rác ven sông Hậu, dọc các kênh rạch, thậm chí trên làng bè – như làng bè Cồn Tiên (xã Vĩnh Hậu), làng bè Khánh An – Nhơn Hội – khiến công tác xử lý chất thải, nước thải gặp nhiều khó khăn. Trước năm 2005, tình trạng ô nhiễm môi trường khá nghiêm trọng: Nguồn nước bị ô nhiễm do nước thải sinh hoạt và nông nghiệp chưa qua xử lý, rác thải và xác súc vật vứt bừa bãi xuống sông rạch. Không khí chịu ảnh hưởng từ khói bụi của các lò sấy lúa, nhà máy xay xát, lò đường. Đất bị ô nhiễm do lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu và bao bì nông dược bỏ trên đồng ruộng…
20 năm nỗ lực – những bước chuyển mình rõ nét
Nhờ sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, các dự án môi trường và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, An Phú đã đạt nhiều kết quả tích cực: 19 nhà máy nước sạch được xây dựng và nâng cấp, nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch từ 35% (năm 2005) lên 98,43% (năm 2025). Tỷ lệ hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh đạt 96,68%, tăng hơn gấp ba lần so với trước. Trên 90% rác thải sinh hoạt được thu gom hàng ngày bằng xe chuyên dụng. Trong sản xuất nông nghiệp, người dân đã chuyển hướng sử dụng phân bón, thuốc sinh học thân thiện môi trường; bao bì được thu gom, xử lý đúng quy định. Các doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất phải đạt tiêu chuẩn môi trường trước khi đi vào hoạt động.
Công tác tuyên truyền, giáo dục môi trường được triển khai sâu rộng: Ngành Y tế phối hợp trường học tổ chức hoạt động ngoại khóa, hướng dẫn học sinh phân loại rác; Hội Phụ nữ duy trì phong trào “5 không, 3 sạch”; Các xã định kỳ phát thanh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng; Đoàn viên, chiến sĩ biên phòng thường xuyên ra quân dọn vệ sinh, phát quang đường làng, khơi thông kênh mương…
Kết quả và hướng đi tương lai
Sau 20 năm, chương trình Sức khỏe môi trường đã tạo chuyển biến mạnh mẽ trong ý thức cộng đồng. Người dân tích cực tham gia giữ gìn vệ sinh, xây dựng đời sống văn hóa, cùng nhau thực hiện tiêu chí “xanh – sạch – đẹp – văn minh”. Những thành quả đó không chỉ cải thiện môi trường sống mà còn góp phần quan trọng hoàn thiện Bộ tiêu chí nông thôn mới và nông thôn mới nâng cao tại An Phú./.
Bài và ảnh: Nguyễn Tấn Lợi
(Phòng Điều dưỡng – TTYT An Phú)
