Kháng sinh từng được xem là “vũ khí thần kỳ” trong y học, cứu sống hàng triệu người khỏi các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm. Tuy nhiên, việc lạm dụng và sử dụng kháng sinh không đúng cách trong nhiều năm qua đã khiến hiệu quả của loại thuốc quý này dần suy giảm. Tình trạng kháng thuốc kháng sinh (AMR) đang trở thành một trong những thách thức y tế công cộng lớn nhất toàn cầu, đe dọa sức khỏe, sinh kế và cả tương lai của nhân loại. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về sử dụng kháng sinh an toàn và hợp lý là nhiệm vụ cấp thiết, không chỉ của ngành y tế mà của toàn xã hội.
Kháng thuốc xảy ra khi vi khuẩn, vi-rút, nấm hoặc ký sinh trùng không còn đáp ứng với thuốc điều trị. Hậu quả là những bệnh nhiễm trùng thông thường có thể trở nên khó chữa, kéo dài thời gian nằm viện, tăng chi phí điều trị và nguy cơ tử vong.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hàng triệu người tử vong liên quan đến tình trạng kháng thuốc một con số đáng báo động. Nguyên nhân chính dẫn đến kháng thuốc là việc sử dụng kháng sinh không đúng cách: tự ý mua thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, dùng sai liều, bỏ dở liệu trình điều trị, hoặc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, trồng trọt. Ở Việt Nam, thói quen tự ý dùng thuốc của người dân vẫn còn phổ biến, làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc và giảm hiệu quả điều trị bệnh.
Vì vậy, nâng cao nhận thức cộng đồng về kháng sinh là yếu tố then chốt trong cuộc chiến chống kháng thuốc.
Đối với cán bộ y tế và bác sĩ, cần tuân thủ quy trình kê đơn hợp lý, giám sát chặt việc sử dụng thuốc kháng sinh tại cơ sở y tế, đồng thời tăng cường truyền thông cho người bệnh hiểu rõ tác hại của việc lạm dụng thuốc.
Đối với người dân, cần thay đổi thói quen sử dụng thuốc: chỉ dùng kháng sinh khi có đơn của bác sĩ, tuân thủ đủ liều, không chia sẻ thuốc cho người khác, và không sử dụng kháng sinh cho vật nuôi nếu không cần thiết.
Về phía cộng đồng, cần chung tay lan tỏa thông điệp “Hành động ngay: Bảo vệ hiện tại, đảm bảo tương lai” cùng bảo vệ hiệu quả của kháng sinh cho thế hệ hôm nay và mai sau.
Kháng thuốc kháng sinh không phải là vấn đề của riêng một quốc gia, mà là mối đe dọa toàn cầu. Hành động nhỏ hôm nay sử dụng thuốc đúng cách, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ chính là góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tương lai nhân loại. Mỗi cán bộ y tế, mỗi người dân hãy trở thành “người bảo vệ kháng sinh”, hành động có trách nhiệm vì một thế giới khỏe mạnh, an toàn và bền vững hơn./.
Hồng Nhung – Phòng DS-TT.GDSK, TTYT Hòn Đất
