Bệnh dại là bệnh viêm não tủy cấp tính do vi rút, lây truyền từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn của động vật mắc bệnh với nguồn truyền bệnh chính là chó. Bệnh thường tăng cao vào mùa nắng nóng từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm. Các biểu hiện lâm sàng của bệnh dại trên người là sợ nước, sợ gió, co giật, liệt và dẫn đến tử vong. Khi đã lên cơn dại, tỷ lệ tử vong gần như 100% đối với cả người và động vật.
Thời gian ủ bệnh ở người thông thường là từ 1 – 3 tháng sau phơi nhiễm, hiếm khi có trường hợp thời gian ủ bệnh ngắn dưới 9 ngày hoặc dài tới một vài năm. Bệnh lây truyền chủ yếu qua vết cắn hoặc vết cào, liếm của động vật bị dại lên trên da bị tổn thương. Ngoài ra vi rút dại còn có thể lây truyền từ người sang người qua cấy ghép mô, phủ tạng và vết cắn hoặc tiếp xúc với chất tiết của bệnh nhân bị dại cũng đã được báo cáo.
Bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được. Để bảo vệ bản thân và cộng đồng, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:
1. Tiêm Vắc Xin Phòng Dại khi nuôi chó, mèo: Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo và nhắc lại định kỳ theo khuyến cáo của ngành thú y.
2. Tránh xa chó mèo lạ, chạy rong hoặc có biểu hiện của bệnh dại. Không đùa nghịch hoặc tiếp xúc với chó, mèo có biểu hiện bất thường.
3. Xử lý khi bị cắn:
– Xối rửa kỹ tất cả các vết cắn/cào trong 15 phút với nước và xà phòng, hoặc nước sạch, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45°-70° hoặc cồn Iốt để làm giảm thiểu lượng vi rút dại tại vết cắn. Có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như rượu, cồn, xà phòng các loại, dầu gội, dầu tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn.
– Không làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn
– Tiêm phòng kịp thời: Đến ngay cơ sở y tế để được tiêm vắc xin và/hoặc huyết thanh kháng dại theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Tuyệt đối không tự điều trị hoặc nhờ thầy lang chữa trị./.
Nguyễn Thị Thu Thủy – Khoa TT.GDSK – TT.KSBT An Giang
