Bước vào mùa mưa, cũng là mùa thuận lợi cho muỗi sinh sản và phát triển gây ra nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm, đặc biệt là bệnh Sốt xuất huyết đang có nguy cơ bùng phát với với số mắc tăng cao. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa, nhất là vào các tháng 7,8,9,10
Trường học là nơi tập trung đông trẻ em ra vào khuôn viên mỗi ngày. Và đồng thời cũng là nơi có môi trường sinh sản thuận lợi của muỗi mang mầm bệnh sốt xuất huyết. Điều này khiến trường học trở thành nơi có nguy cơ cao lây lan bệnh sốt xuất huyết thông qua việc trẻ em tiếp xúc với muỗi vằn (muỗi Aedes) vào ban ngày.
1. Bệnh Sốt xuất huyết là gì:
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây nên. Virus truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes Aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Bệnh xảy ra quanh năm, thường gia tăng vào mùa mưa. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đặc điểm của sốt xuất huyết Dengue là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.
2. Đường lây:
Bệnh sốt xuất huyết lây do muỗi vằn đốt hút máu người bệnh truyền sang người lành. Muỗi vằn có nhiều khoang trắng ở lưng và chân, thường sống trong nhà, đậu vào chỗ tối, góc treo quần áo. Muỗi vằn đốt hút máu vào ban ngày, mạnh nhất là vào sáng sớm và chập tối. Muỗi vằn thích đẻ trứng vào các dụng cụ chứa nước, các đồ vật có nước đọng trong và xung quanh nhà như bể nước, lọ hoa, chậu cản có nước,…
3. Sự nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết:
Hiện nay ở Việt Nam bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh. Bệnh thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc làm cho công tác điều trị hết sức khó khăn, có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội.
Bệnh sốt xuất huyết do vi rút Dengue gây ra với 4 tuýp gây bệnh. Cả 4 tuýp gây bệnh này đều gặp ở Việt Nam và luân phiên gây dịch. Do miễn dịch được tạo thành sau khi mắc bệnh chỉ có tính đặc hiệu đối với từng tuýp cho nên có thể mắc bệnh sốt xuất huyết lần thứ 2 hoặc thứ 3 bởi những tuýp khác nhau.
4. Đặc điểm của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết:
Muỗi có màu đen, thân và chân có những đốm trắng thường được gọi là muỗi vằn. Muỗi vằn cái đốt người vào ban ngày, đốt mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối. Muỗi vằn thường trú đậu ở các góc tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà. Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, lu, giếng nước, hốc cây,… các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa,… Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20ºC.
5. Biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết:
5.1. Sốt xuất huyết thể nhẹ:
Sốt cao đột ngột trên 380C, kéo dài 2-7 ngày. Đau dữ dội vùng trán và đau sau nhãn cầu. Có thể có dấu hiệu xuất huyết dưới da. Không kèm theo ho và sổ mũi.
5.2. Sốt xuất huyết thể nặng (giống như thể nhẹ và kèm theo các dấu hiệu):
Dấu hiệu xuất huyết: chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu chân răng, vết bầm chỗ tiêm, nôn ra máu, đi ngoài phân đen…Đau bụng, chân tay lạnh, vật vã, hốt hoảng,…
6. Làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết:
Đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, các trường hợp nhẹ có thể chăm sóc tại nhà. Nằm nghỉ tại nhà, hạn chế đi lại. Ăn nhẹ: cháo, súp, sữa. Uống nhiều nước, dung dịch Ozerol, nước trái cây. Hạ nhiệt bằng thuốc Paracetamon, chườm ấm vào trán, hố nách, vùng bẹn. Tuyệt đối không cho người bệnh uống Aspirin để hạ sốt. Nằm màn để tránh muỗi đốt làm lây truyền bệnh.
7. Các biện pháp phòng chống dịch trong nhà trường:
Tuyên truyền đến cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh thực hiện tốt các hoạt động vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường. Là cầu nối giữa nhà trường, gia đình, cộng đồng về phòng chống dịch bệnh, nhất là các bệnh truyền nhiễm
Để bảo vệ sức khỏe cho học sinh và cộng đồng, hãy cùng thực hiện:
– Loại bỏ nước đọng ở cống, máng xối
– Vệ sinh thường xuyên các vật chứa nước, thay nước chậu cây, lọ hoa
– Giữ gìn vệ sinh lớp học và sân trường
– Mặc áo dài tay, dùng thuốc xịt côn trùng
– Báo ngay cho giáo viên nếu phát hiện nước đọng trong khuôn viên trường
– Truyền thông cho học sinh về cách phòng ngừa và lây truyền sốt xuất huyết
Các nhóm lớp: Thường xuyên tuyên truyền và nhắc nhở trẻ rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi chơi và sau khi đi vệ sinh. Thường xuyên vệ sinh nhà cửa, đồ dùng đồ chơi hàng ngày, hàng tuần cho sạch sẽ.
Phòng chống bệnh sốt xuất huyết trong Nhà trường là một hoạt động ý nghĩa, thiết thực nhằm giúp nắm được những biện pháp phòng tránh bệnh hiệu quả, tăng cường ý thức làm sạch để phòng tránh lây nhiễm. Điều này giúp cho trường học trở thành một môi trường an toàn “ Không có lăng quăng, không có muỗi vằn, không có sốt xuất huyết”./.
Võ Thị Thùy Trang – Trung tâm y tế Long Xuyên
