Ngày Thế giới phòng, chống bệnh Dại được tổ chức vào ngày 28 tháng 9 hàng năm. Đây là dịp để nâng cao nhận thức về bệnh dại và các biện pháp phòng, chống bệnh này trên toàn cầu.
Phòng chống Bệnh dại được tổ chức với mục tiêu là một ngày hội toàn diện về giáo dục, nâng cao nhận thức và hành động, khuyến khích các nhóm từ mọi cấp độ, từ quốc tế đến địa phương, tăng cường truyền bá thông điệp phòng chống bệnh dại.
Vì bệnh dại là một căn bệnh lây lan qua biên giới, đặc biệt là ở các quần thể động vật hoang dã, chiến dịch khuyến khích sự hợp tác xuyên quốc gia giữa các tổ chức kiểm soát và phòng ngừa bệnh dại.
Bên cạnh đó, việc người nuôi chó không chấp hành việc đăng ký, nuôi nhốt chó, tình trạng chó thả rông, không đeo rọ mõm cho chó… dẫn đến cắn người, thậm chí có trường hợp tử vong, gây bức xúc trong xã hội.
Bệnh dại là căn bệnh vô cùng nguy hiểm khi phát bệnh, người đã bị bệnh dại gần như tử vong 100%. Tuy nhiên nhiều người vẫn còn lơ là, chưa hiểu rõ về bệnh dại nên rất chủ quan hoặc điều trị sai cách gây nguy hiểm đến mạng.
Nguyên nhân gây ra bệnh dại là do một loại vi khuẩn có tên là Rhabdovirus có trong nước bọt của những động vật bị bệnh dại. Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật bị dại thông qua vết cắn, liếm. Ổ chứa virus dại trong thiên nhiên thông thường là động vật có máu nóng, đặc biệt là chó. Ngoài ra, virus dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác.
Ngay khi vào cơ thể, virus dại xâm nhập vào các dây thần kinh ngoại biên, chạy dọc theo các dây thần kinh đến tủy sống và não bộ. Mỗi ngày, virus dại di chuyển được “đoạn đường” từ 12-24mm. Ngay khi virus đến não bộ, người bệnh mới thật sự có những dấu hiệu lâm sàng rõ ràng.
Thời gian ủ bệnh dại có thể dưới 1 tuần hoặc trên 1 năm, phụ thuộc vào số lượng virus xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn.
Để phòng chủ động phòng, chống bệnh dại, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Cách phòng bệnh tốt nhất là phải tiêm phòng cho 100% chó, mèo nuôi đầy đủ và nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y.
2. Nuôi chó phải xích, nhốt, khi ra đường phải mang rọ mõm.
3. Diệt chó chạy rông, chó vô chủ.
4. Không nên đùa nghịch, chọc phá các con vật nuôi.
5. Khi bị chó, mèo cắn cần: Rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng liên tục 15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để chống lại bệnh dại.
6. Vết thương cần được rửa sạch với cồn 70%, cồn iod hoặc povidone-iodine (nếu có).
7. Hạn chế làm dập vết thương và không băng kín vết thương.
8. Đến ngay Trung tâm y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời.
9. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại.
10. Tuyệt đối không tự chữa hoặc nhờ thầy lang khám chữa.
Phòng ngừa và kiểm soát bệnh dại đòi hỏi phải có sự phối hợp đa ngành, đặc biệt là hệ thống thú y và y tế, cũng như sự tham gia tích cực cùng với cộng đồng nâng cao nhận thức về bệnh dại và tiêm phòng cho chó./.
Nguyễn Tường Huân – Phòng DS- TTGDSK- TTYT Thoại Sơn
