Bệnh tim mạch đang trở thành gánh nặng lớn cho xã hội, gây ra nhiều hệ lụy trong đời sống. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính, cứ mỗi 2 giây lại có một người tử vong do bệnh tim mạch, chiếm tỷ lệ cao nhất so với các nhóm bệnh lý khác.
Bệnh tim mạch có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, không chỉ người cao tuổi như trước đây, mà còn ngày càng trẻ hóa. Việc hiểu rõ về bệnh, biết cách phòng ngừa và phối hợp tốt với bác sĩ để điều trị là rất quan trọng để sống khỏe hơn. Dưới đây là một số bệnh tim mạch thường gặp và lời khuyên hữu ích:
1. Bệnh tăng huyết áp
Ở trên cùng một người, chỉ số huyết áp sẽ có những thay đổi theo giờ trong ngày. Chúng thường có xu hướng cao vào buổi sáng và thấp về ban đêm. Bên cạnh đó, chỉ số này cũng thay đổi theo phản ứng của cơ thể như lúc ngủ, khi stress, sau ăn no,.. Ngoài ra huyết áp còn thay đổi theo giới tính, chủng tộc, tuổi. Vì vậy, khó có tiêu chuẩn cho từng cá thể. Tăng huyết áp nếu không điều trị sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng cho hệ tim mạch cũng như các cơ quan khác như: Suy tim, bệnh mạch vành, đột quỵ, bệnh thận mạn, bệnh lý về mắt và mạch máu ngoại biên.
2. Rối loạn nhịp tim
Tim là một cơ quan, và nhịp đập của nó thường đều đặn, từ 60 đến 100 lần mỗi phút. Khi nhịp tim không đều hoặc bất thường, được gọi là rối loạn nhịp tim, có thể là nhịp quá nhanh, quá chậm, hoặc không đều. Các triệu chứng thường là cảm giác hồi hộp; nhịp tim nhanh; nhịp tim chậm; đau ngực hoặc khó chịu; hụt hơi; chóng mặt; ngất.
3. Bệnh suy tim
Thường đây là hậu quả của các bệnh lý tim mạch; nó là nguyên nhân hàng đầu nhập viện ở những người trên 65 tuổi. Bệnh suy tim báo hiệu trái tim của bạn không bơm đủ lượng máu cần thiết để cung cấp cho cơ thể. Điều này sẽ khiến cơ thể ứ muối và nước. Khi đó, bạn sẽ cảm thấy cơ thể sưng phù và khó thở. Các triệu chứng cơ năng trong suy tim là khó thở khi gắng sức, khi nghỉ ngơi, khi nằm, khó thở về đêm.
4. Bệnh động mạch vành
Đây là tình trạng bệnh lý xảy ra trên hệ thống động mạch vành (hệ thống động mạch cung cấp máu nuôi dưỡng tim). Nó xuất hiện khi có các mảng bám tích tụ trên thành động mạch vành. Hậu quả làm hẹp hoặc tắc lòng động mạch vành, dẫn đến mất cân bằng về việc cung cấp oxy và chất dinh dưỡng quan trọng cho tim. Khi đó, các vùng cơ tim sẽ bị thiếu máu nuôi và nếu không được chữa trị kịp thời chúng có thể hoại tử và chết đi. Bệnh có các triệu chứng là đau ngực, tức ngực, khó chịu ở ngực; đau có thể lan đến cổ, hàm, cổ họng, bụng trên hoặc lưng; cảm giác hụt hơi, khó thở.
5. Bệnh van tim
Bệnh van tim bao gồm các dạng như hẹp van, hở van, hẹp-hở van. Nguyên nhân gây bệnh có thể do bẩm sinh hoặc mắc phải. Bệnh bẩm sinh thường hiếm gặp và có thể đi kèm với các dị tật tim khác. Bệnh mắc phải thường gặp hơn, có thể do nhiễm trùng hoặc thoái hóa. Ở Việt Nam bệnh van tim thường gặp ở van hai lá. Các triệu chứng bệnh van tim nói chung thường là mệt mỏi; hụt hơi; nhịp tim không đều; bàn chân hoặc mắt cá chân bị sưng; đau ngực; ngất xỉu.
6. Bệnh cơ tim
Những người mắc các bệnh cơ tim thường có trái tim to bất thường, dày hoặc cứng. Bệnh lý về cơ tim hay gặp là bệnh cơ tim dãn nở hay phì đại. Nếu không được điều trị, bệnh cơ tim có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy tim và rối loạn nhịp tim. Bệnh cơ tim có thể do di truyền, cũng có thể do bệnh huyết áp cao, bệnh tiểu đường, béo phì, bệnh chuyển hóa hoặc nhiễm trùng. Triệu chứng biểu hiện thường là khó thở khi gắng sức hoặc nghỉ ngơi; sưng chân, mắt cá chân và bàn chân; mệt mỏi; nhịp tim không đều, cảm thấy đập nhanh hoặc chậm; chóng mặt, ngất xỉu.
Các chế độ ăn có lợi cho tim mạch
Để có một trái tim khỏe mạnh, hãy ưu tiên các thực phẩm giàu chất béo không bão hòa và omega-3, đồng thời tăng cường ăn rau quả, trái cây. Hạn chế thức ăn chế biến sẵn, muối, chất béo bão hòa và đường. Bên cạnh đó, bỏ thuốc lá, rượu bia là những bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Tóm lại, việc duy trì một lối sống lành mạnh là yếu tố then chốt trong việc phòng ngừa bệnh tim. Bằng cách thay đổi một số thói quen hàng ngày như ăn uống khoa học, tập thể dục đều đặn, kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Bên cạnh đó, việc trang bị kiến thức cần thiết, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý tim mạch, và phối hợp với bác sĩ trong quá trình điều trị cũng rất quan trọng./.
Hà Duy Lộc – TTYT Châu Phú
