Theo báo cáo của tổ chức y tế thế giới (WHO), thuốc lá giết chết hơn 8 triệu người trên toàn cầu mỗi năm. Trong đó hơn 7 triệu người tử vong do sử dụng thuốc lá trực tiếp và khoảng 1,2 triệu người tử vong dù không hút thuốc nhưng tiếp xúc với khói thuốc một cách thụ động. Đặc biệt với trẻ em nếu hít phải khói thuốc sẽ gây tổn thương phổi, làm chậm sự phát triển chức năng phổi, giảm trí thông minh, dễ mắc viêm màng não và viêm não mô cầu, và có thể bị đột tử.
Hút thuốc lá là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh, trong đó có các bệnh về đường hô hấp, và làm tăng tỷ lệ tử vong. Hút thuốc lá làm giảm tuổi thọ trung bình từ 5 đến 8 năm. Vì trong khói thuốc lá có nhiều chất độc hại gây ảnh hưởng đến chức năng phổi và gây hại đến phổi như:
Tổn thương hệ thống bảo vệ của đường hô hấp: Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc hại gây tổn thương đến các tế bào và các cấu trúc trong đường hô hấp, làm suy yếu khả năng tự bảo vệ của hệ hô hấp, bao gồm làm tê liệt hoặc phá hủy các lông mao, tăng tiết chất nhầy và gây viêm.
Gây viêm và tắc nghẽn đường thở: Hút thuốc lá gây ra tình trạng viêm mãn tính trong đường thở, dẫn đến tắc nghẽn và khó thở. Tình trạng này là đặc trưng của bệnh COPD, một bệnh lý nghiêm trọng có thể gây tử vong.
Giảm chức năng phổi: Hút thuốc lá làm giảm chức năng phổi, bao gồm giảm khả năng trao đổi khí và giảm khả năng vận chuyển oxy đến các bộ phận khác của cơ thể.
Tăng nguy cơ ung thư phổi: Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, một căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao.
Song song với đó những người hút thuốc thường gặp phải nhiều triệu chứng về hô hấp khác nhau. Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến nhất:
Ho mạn tính: Đây là triệu chứng thường gặp nhất ở người hút thuốc, đặc biệt là ho khan hoặc ho có đờm. Ho có thể xuất hiện vào buổi sáng hoặc sau khi hoạt động.
Khó thở: Người hút thuốc dễ gặp phải tình trạng khó thở, đặc biệt trong các hoạt động thể chất nhẹ. Tình trạng này xảy ra do tổn thương phổi và tắc nghẽn đường thở.
Khò khè: Tiếng khò khè khi thở ra là một triệu chứng phổ biến, cho thấy đường thở bị thu hẹp và có thể do viêm hoặc tắc nghẽn.
Sản sinh chất nhầy tăng: Hút thuốc dẫn đến tăng tiết đờm, khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy phải khạc đờm hoặc có cảm giác ngứa họng.
Đau ngực: Một số người hút thuốc có thể cảm thấy đau hoặc áp lực ở ngực, đặc biệt khi ho hoặc thở sâu.
Cảm giác mệt mỏi: Người hút thuốc thường cảm thấy mệt mỏi và không có sức lực do việc giảm khả năng cung cấp oxy cho cơ thể.
Nhiễm trùng hô hấp thường xuyên: Người hút thuốc có nguy cơ cao mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cảm cúm, viêm phế quản, viêm phổi do hệ thống miễn dịch bị suy yếu.
Nếu gặp phải bất kỳ triệu chứng nào nêu trên, người hút thuốc nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Đồng thời, quyết tâm thực hiện “CAI THUỐC LÁ” Để cai thuốc lá hiệu quả, bạn có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Dưới đây là một số phương pháp được đánh giá là hiệu quả nhất:
1. Cai thuốc lá: Đây là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe hô hấp. Cai thuốc lá giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh về đường hô hấp và cải thiện chức năng phổi.
2. Tránh xa khói thuốc: Là bao gồm cả việc không hút thuốc và tránh tiếp xúc với những người đang hút thuốc. Vì hít phải khói thuốc thụ động cũng gây hại cho hệ hô hấp.
3. Thay đổi lối sống:
– Tránh xa các yếu tố kích thích hút thuốc (rượu, cà phê, bạn bè hút thuốc).
– Uống nhiều nước, ăn nhiều trái cây và rau xanh.
– Tập thể dục thường xuyên để giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe.
– Thư giãn bằng các hoạt động khác (nghe nhạc, đọc sách, đi dạo).
Tóm lại: Khói thuốc lá ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, đặc biệt là ở hệ hô hấp. Cai thuốc lá là cách bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và những người xung quanh tốt nhất. /.
Bs. Nguyễn Phương Nam – TT.KSBT An Giang
