Đảm bảo vệ sinh môi trường là nhu cầu tất yếu trong đời sống hàng ngày của mỗi người, mỗi gia đình và là yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho mổi người dân.
Phong trào thi đua chung sức xây dựng nông thôn mới, Nông thôn mới nâng cao, đô thị văn minh, trong đó tiêu chí xây nhà tiêu hợp vệ sinh, cải thiện môi trường sống, bảo vệ sức khỏe cộng đồng là một trong nhiều tiêu chí mà Trung tâm Y tế Châu Phú đã khởi xướng triển khai trên địa bàn huyện giai đoạn 2021-2026.
Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh là một trong những tiêu chí quan trọng mà Trung tâm Y tế hướng tới. Việc sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh không chỉ giúp người dân sống trong môi trường trong sạch mà còn giúp cho việc phòng, chống dịch bệnh được thực hiện ngày càng có hiệu quả. Mặt khác, để xây dựng một nhà tiêu hợp vệ sinh ngoài kinh phí được nhà nước hỗ trợ thì người dân cũng phải tốn thêm một khoản kinh phí (nếu làm nhà tiêu hợp vệ sinh có tính thẩm mỹ với nhiều thiết bị hiện đại thì tốn hàng chục triệu đồng). Đây là điều khó khăn cho nhiều gia đình, nhất là những hộ nghèo, kinh tế hạn hẹp.
Qua nhiều giai đoạn với nhiều sự đầu tư, hỗ trợ từ các chương trình, dự án khác nhau, mà đại diện là Khoa Y tế công cộng thuộc Trung tâm Y tế huyện làm đầu mối phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, các đơn vị liên quan tổ chức, triển khai các hoạt động xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh trên địa bàn. Từ đó, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh đã tăng lên hàng năm. Theo báo cáo của Khoa Y tế công cộng thuộc Trung tâm Y tế huyện Châu Phú, đến cuối tháng 9/2024, toàn huyện có 95,68% hộ gia đình có nhà tiêu, trong đó tỷ lệ hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh là 95,68%.
Quá trình đạt được kết quả trên là một minh chứng từ nhiều hoạt động hướng đến mục tiêu thay đổi nhận thức, hành vi người dân trong việc sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh. Từ công tác tập huấn nâng cao năng lực truyền thông thay đổi hành vi cho cán bộ y tế địa bàn tuyến khóm, ấp, lãnh đạo chính quyền địa phương cấp xã, thị trấn cũng như đội ngũ nhân viên y tế thôn bản, qua hướng dẫn người dân các kỹ thuật xây dựng nhà tiêu và cách sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh. Đồng thời, chỉ rõ cho người dân biết, việc sử dụng nhà tiêu không hợp vệ sinh chính là nguyên nhân gây nên một số bệnh dịch tiêu hóa ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.
Song song đó, Tổ Truyền thông giáo dục sức khoẻ Trung tâm Y tế huyện còn đẩy mạnh công tác tuyên truyền hướng dẫn cho nhân dân về việc xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, thực hiện tốt biện pháp vệ sinh môi trường. Các nội dung này được thông qua nhiều hình thức khác nhau như: Truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng qua trang Zalo, Facebook, Web, hệ thống loa phát thanh huyên, xã và qua các buổi họp khóm, ấp, sinh hoạt hội, nhóm, câu lạc bộ, tổ chức thực hiện vãng gia tại từng hộ gia đình để vận động nhân dân xây dựng, sử dụng, bảo quản nhà tiêu đảm bảo hợp vệ sinh. Nhờ làm tốt và đồng bộ các giải pháp nên đã phát huy nội lực trong nhân dân, đẩy lùi được một số tập quán, thói quen không có lợi.
Chị Nguyễn Thị Thanh, trú tại xã Ô Long Vĩ chia sẻ: “Gia đình tôi thuộc diện khó khăn nên khi làm được căn nhà nhỏ thì không còn tiền để làm nhà vệ sinh. Cả gia đình phải sử dụng nhà tiêu tạm bợ gây ra nhiều bất tiện như ứ đọng nước thải, hôi thối, ruồi muỗi và côn trùng sinh sản, trú ngụ. Được cán bộ Hội Phụ nữ và Trạm Y tế xã tới tận nhà tuyên truyền, vận động về lợi ích của việc xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh và hướng dẫn cách xây dựng tiết kiệm kinh phí, gia đình tôi đã quyết tâm làm nhà vệ sinh mới. Từ khi có nhà tiêu hợp vệ sinh này mọi sinh hoạt đều thấy rất tiện, sạch sẽ, không còn mùi hôi như trước nữa”.
Không chỉ gia đình chị Thanh mà còn rất nhiều hộ dân cư khác trên địa bàn huyện đã có thay đổi cả nhận thức và hành vi trong sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh. Từ chuyển biến của những hộ gia đình như chị Thanh đã góp phần tác động, lan tỏa trong cộng đồng, từ đó, tạo thành phong trào tích cực giúp tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh mỗi năm một tăng cao. Tuy nhiên, để duy trì kết quả và đạt chỉ tiêu trên giao đến năm 2026, toàn huyện Phấn đấu đạt 100% hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh, cần rất nhiều yếu tố, trong đó phải có sự quan tâm, chung tay của toàn thể các ban ngành, đoàn thể, sự hỗ trợ kinh phí của các cấp chính quyền để các hộ nghèo, có hoàn cảnh khó khăn xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh.
Nhà vệ sinh đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe, cải thiện chất lượng cuộc sống. Thiếu nhà vệ sinh hoặc nhà vệ sinh không đảm bảo tại các hộ gia đình, nơi làm việc, bệnh viện, trường học… có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, sự tập trung, năng suất lao động. Do đó, việc xây dựng và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh đúng quy cách có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển bền vững cộng đồng ./.
Hà Duy Lộc – Trung tâm Y tế Châu Phú
