Hen phế quản là tình trạng viêm mạn tính đường thở, với sự tham gia của nhiều tế bào viêm. Tình trạng viêm nói trên làm tăng phản ứng đường thở gây ra các cơn khò khè, ho, nặng ngực và khó thở lặp đi lặp lại thường xảy ra vào ban đêm hoặc sáng sớm. Các biểu hiện đó luôn thay đổi và có thể hồi phục tự nhiên hoặc do điều trị.
* Triệu chứng: Triệu chứng cấp tính của một cơn hen là: khó thở, thở khò khè, thở rít và có cảm giác nặng ngực. Các triệu chứng trên xuất hiện hay nặng lên về đêm và sáng sớm hoặc sau khi gắng sức, sau khi tiếp xúc với dị nguyên đường hô hấp, …
– Cơn khó thở điển hình: lúc bắt đầu khó thở chậm, khó thở ở thì thở ra, có tiếng cò cứ người khác cũng nghe được; khó thở tăng dần, sau có thể khó thở nhiều, vã mồ hôi, nói từng từ hoặc ngắt quãng. Cơn khó thở kéo dài 5-15 phút, có khi hàng giờ, hàng ngày. Cơn khó thở giảm dần và kết thúc với ho và khạc đờm, đờm thường trong, quánh, dính. Triệu chứng lâm sàng của hen thay đổi từ triệu chứng nhẹ, gián đoạn đến cơn hen nặng gây tử vong. Trong một cơn hen nghiêm trọng, người bệnh xanh xao do thiếu oxy, đau ngực và mất tri giác. Cơn hen nguy hiểm có thể làm ngừng hô hấp và dẫn đến tử vong.
– Đối với bệnh hen mạn tính: Bệnh nhân tránh hút thuốc, tránh các dị ứng nguyên (như phấn hoa, lông thú, thức ăn,…) và tránh dùng các thuốc co thắt phế quản, sớm dùng thuốc chống viêm và sau đó giảm dần càng cách xa càng tốt.
– Đối với bệnh hen cấp tính: Bệnh hen nặng cấp tính có thể đe dọa tính mạng nên điều trị càng sớm càng tốt và bắt buộc phải nhập viện.
Hen phế quản rất nguy hiểm, diễn biến nhanh có thể đe dọa tính mạng của người bệnh. Nếu không có thuốc cắt cơn hen hoặc không được can thiệp cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến suy hô hấp, hôn mê, mất ý thức, thậm chí tử vong.
* Phòng ngừa:
– Tránh các tác nhân thường gặp: gây ra bệnh hen suyễn bao gồm: vật nuôi, mạt nhà, gián, cây trồng và phấn hoa, ẩm mốc, khói thuốc, hóa chất, một số loại thức ăn…
– Tránh tiếp xúc với lông của vật nuôi: Nếu nằm trong đối tượng dễ mắc bệnh hen phế quản thì bạn tốt nhất nên tránh tiếp xúc với lông của các loại thú cưng như chó, mèo, chim cảnh…
– Kiêng ăn các loại thực phẩm dễ gây dị ứng: Những người có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn nên thận trọng khi sử dụng các loại thức ăn thuộc nhóm dễ gây dị ứng như: Tôm, cua, đồ chiên nướng, rượu bia…..
– Sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ: khi dùng thuốc để điều trị đối với bất kỳ một bệnh lý nào người bệnh cũng cần tuân thủ đúng phác đồ mà bác sĩ đưa ra. Tuyệt đối tránh việc tự ý mua thuốc, sử dụng sai thời gian hoặc sai liều dùng.
– Đeo khẩu trang khi ra đường: giảm tiếp xúc với một số yếu tố nguy cơ cũng có thể cải thiện kiểm soát cơn hen và giảm nhu cầu dùng thuốc.
– Rèn luyện thể dục thường xuyên: cũng là cách phòng ngừa bệnh hen suyễn rất tốt. Khi tập thể dục, ngoài các cơ thì phổi sẽ được gia tăng sức mạnh, ngăn ngừa những cơn hen suyễn xảy ra.
– Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh: Không khí lạnh là một trong những tác nhân dễ gây ra những đợt hen suyễn cấp và các bệnh đường hô hấp khác ./.
Bs. Hà Thị Minh Huệ – TYT xã Mỹ Khánh – Tp. Long Xuyên
