Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, mỗi năm trên thế giới có khoảng 7,9 triệu người tử vong vì các căn bệnh ung thư, trong đó 72% là ở các nước có thu nhập bình quân đầu người thấp. Vì thế, cuộc chiến chống ung thư cần phải trở thành một trong những hướng ưu tiên để bảo đảm phát triển kinh tế – xã hội của toàn thế giới.
Ở Việt Nam mỗi năm có khoảng 150 nghìn người mới mắc ung thư và 75 nghìn người chết do ung thư. Tỷ lệ mắc bệnh và chết do ung thư ngày càng tăng, đây cũng là nguyên nhân số một đe dọa sức khỏe người dân. An Phú cũng không ngoại lệ đều ảnh hưởng như tình hình chung cả nước.
Căn bệnh này không những gây thiệt hại về kinh tế mà còn gây tâm lý hoang mang cho người bệnh, gia đình.
Theo đánh giá của Bộ Y tế, Bộ Tài nguyên và Môi trường, nguyên nhân dẫn đến tình trạng bệnh ung thư ngày càng gia tăng một phần là do môi trường sống ngày càng xuống cấp trầm trọng.
Nỗ lực phòng, chống ung thư ở nước ta còn hạn chế vì thiếu cả thiết bị lẫn thầy thuốc đúng chuyên khoa. Mạng lưới chống ung thư từ trung ương tới cơ sở chưa có đủ. Kinh phí hằng năm Nhà nước cấp vẫn còn thấp nên việc nâng cấp các cơ sở sẵn có và mở cơ sở mới gặp nhiều khó khăn.
Mới có bốn cơ sở chuyên đào tạo cán bộ chuyên khoa ung thư và số lượng học viên được đào tạo còn hạn chế; trung tâm tư vấn phòng bệnh không có.
Bên cạnh đó quan niệm của đa số người dân về bệnh này còn nhiều sai lệch như: Ung thư không thể phòng được, không thể chữa được, không “đụng” dao kéo… Nhiều người còn giấu bệnh, đi chữa bằng các phương pháp phản khoa học, mê tín dị đoan, chỉ khi bệnh đã quá nặng, mới tới bệnh viện. Hậu quả tất yếu hơn 70% người bệnh khi phát hiện bệnh đã ở giai đoạn muộn, dẫn đến tỉ lệ tử vong rất cao.
Cùng với sự phát triển kinh tế, lối sống thay đổi, công nghiệp phát triển, nhưng vấn đề ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái ngày càng trở nên trầm trọng. Ðó là những lý do vì sao bệnh ung thư ngày càng tăng lên.
Thực trạng chung là vậy An Phú cũng không ngoại lệ công tác đào tạo chuyên môn, trang thiết bị cho tuyến cơ sở còn hạn chế nên việc tầm soát ung thư sớm cho người dân còn phụ thuộc rất nhiều vào tuyến trên gây khó khăn cho người dân tại địa phương.
Tuy nhiên, để người dân tiếp cận với các dịch vụ này năm 2023 Trung tâm y tế đã triển khai chiến dịch truyền thông Chăm sóc SKSS đến vùng sâu, vùng xa, biên giới vùng đồng bào dân tộc còn khó khăn. Phối hợp với Trạm Y tế 14 xã – thị trấn thực hiện phát bài tuyên truyền trên 120 lượt. Chiến dịch đã khám tầm soát 278 phụ nữ trong đó có 05 trường hợp có dấu hiệu bất thường chuyển tuyến trên tiếp tục xác định cần tiếp tục theo dõi.
Ngoài ra, để người người dân hiểu rõ kiến thức ngay từ đầu năm Trung tâm Y tế đã xây dựng kế hoạch truyền thông phòng chống bệnh không lây trong đó có bệnh ung thư triển khai cho 14 xã – thị trấn. Trong năm qua đã tổ chức tuyên truyền lồng ghép về bệnh ung thư có 87 lượt phát bài tuyên truyền; 63 cuộc sinh hoạt nhóm, 14 buổi sinh hoạt chuyên đề cho các Ban ngành – Đoàn thể. Những nguyên nhân gây ra bệnh ung thư cụ thể:
- Tác động của môi trường: tia cực tím, bức xạ ion hóa…
- Lối sống kém lành mạnh: hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia…
- Các yếu tố về mặt sinh học như: độ tuổi, giới tính, màu da…
- Di truyền: ung thư có tỷ lệ di truyền khoảng 5-10%.
- Các yếu tố ngoại cảnh từ nghề nghiệp: thường xuyên làm việc ngoài trời, dưới nắng nóng, tiếp xúc nhiều với hóa chất…
- Một số loại vi khuẩn, virus liên quan đến cơ chế sinh bệnh ung thư.
- Có ít nhất một phần ba các bệnh ung thư phổ biến có thể phòng ngừa được bằng cách giảm tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như thuốc lá, béo phì, lười vận động, nhiễm trùng, rượu, ô nhiễm môi trường, chất gây ung thư nghề nghiệp và bức xạ.
Qua đó, đã giúp cho một bộ phận không nhỏ người dân hiểu biết kiến thức về phòng bệnh ung thư các dấu hiệu biết cách tự chăm sóc bản thân, gia đình và cộng đồng ./.
Ys. Nguyễn Tấn Lợi – Trung tâm Y tế huyện An Phú
