Sởi – Quai bị – Rubella là ba loại bệnh nguy hiểm và rất dễ lây lan. Bé có thể bị mắc bệnh khi tiếp xúc với dịch tiết bắn ra khi người bệnh ho, hắt hơi, nhảy mũi. Với ba loại bệnh này, hầu hết trẻ mắc bệnh đều có thể hồi phục hoàn toàn sau một thời gian điều trị, nhưng ở những trẻ có sức đề kháng kém, bệnh có thể diễn tiến nặng gây ra nhiều biến chứng. Hiện nay, cả ba bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng một mũi vắc xin kết hợp.
1. Vắc xin sởi – quai bị – rubella (MMR II) là vắc xin gì ?
Vắc xin MMR II là vắc xin sống, giảm độc lực tạo miễn dịch chủ động bảo vệ cơ thể khỏi bệnh sởi, quai bị và rubella. Vắc xin MMR II được đông khô có màu trắng và ánh vàng, kèm theo nước hồi chỉnh.
Nguồn gốc
Vắc xin MMR-II được nghiên cứu và phát triển bởi công ty Merck Sharp and Dohm (Mỹ).
Đường tiêm
Tiêm dưới da, không được tiêm tĩnh mạch.
2. Tầm quan trọng của vắc-xin sởi – quai bị – rubella
Sởi, quai bị và rubella là những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm không phải là bệnh của riêng trẻ em. Tiêm vắc xin sởi – quai bị – rubella là cách hiệu quả nhất giúp cơ thể có kháng thể chống lại bệnh sởi, quai bị, rubella và những biến chứng nguy hiểm do những bệnh này gây ra.
- Bệnh sởi (Measles – M) gây sốt, sổ mũi và mắt đỏ, chảy nước mắt. Sau đó thường có triệu chứng phát ban toàn thân. Bệnh có thể dẫn đến co giật (thường kết hợp với sốt), tiêu chảy và viêm phổi. Sởi hiếm khi gây tổn thương não hoặc tử vong.
- Quai bị (Mump – M) gây sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ăn không ngon miệng, sưng, đau các tuyến nước bọt ở một hoặc cả hai bên. Bệnh quai bị có thể dẫn đến biến chứng điếc, viêm màng não, sưng đau tinh hoàn hoặc buồng trứng, có thể biến chứng vô sinh ở nam trưởng thành.
- Rubella (Rubella – R) gây sốt, đau họng, phát ban, nhức đầu và kích ứng ở mắt. Nếu mắc rubella khi đang mang thai, có thể bị sảy thai hoặc gây dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh. Vì vậy việc tiêm chủng cho các đối tượng này trước khi có ý định mang thai là cần thiết, sẽ giúp bảo vệ mẹ và bé khỏi nhiễm bệnh trong giai đoạn mang thai.
3. Đối tượng tiêm
Vắc xin MMR-II phòng Sởi – Quai bị – Rubella được chỉ định dành cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn.
4. Phác đồ, lịch tiêm khuyến cáo:
Trẻ em:
- Liều 1: 12 – 15 tháng tuổi
- Liều 2: 4-6 tuổi.
Người lớn:
- Mũi 1: lần tiêm đầu tiên.
- Mũi 2: trên 1 tháng sau mũi 1.
Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, nên hoàn tất phác đồ tiêm chủng vắc-xin sởi – quai bị – rubella trước khi mang thai ít nhất 3 tháng.
5. Chống chỉ định
- Người dị ứng với bất kỳ thành phần nào trong vắc xin, kể cả gelatin.
- Người đang mang thai, phải tránh mang thai 3 tháng sau khi tiêm vắc xin cho phụ nữ.
- Có tiền sử dị ứng với neomycin.
- Đang có bệnh lý sốt hoặc viêm đường hô hấp.
- Bệnh lao đang tiến triển mà chưa được điều trị hoặc người đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch.
- Người có rối loạn về máu, bệnh bạch cầu hay u hạch bạch huyết; hoặc ở người có những khối u tân sinh ác tính ảnh hưởng tới tủy xương hoặc hệ bạch huyết.
- Người bị bệnh suy giảm miễn dịch tiên phát hoặc thứ phát, bao gồm cả người mắc bệnh AIDS và người có biểu hiện lâm sàng về nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch; các bệnh gây giảm hoặc vô gammaglobulin máu.
- Người có tiền sử trong gia đình suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc di truyền cho đến khi chứng minh được họ có khả năng đáp ứng miễn dịch với vắc xin.
6. Thận trọng khi sử dụng
- Luôn có sẵn dụng cụ và phác đồ cấp cứu sốc phản vệ khi tiêm chủng vắc xin
- Cẩn trọng với người có tiền sử co giật và có tiền sử tổn thương não. Thông báo với bác sĩ nếu tình trạng sốt xảy ra sau khi tiêm.
- Quá mẫn với trứng: người có phản ứng dị ứng với trứng cần đặc biệt thận trọng khi tiêm vắc xin này bởi vì vắc xin sống phòng sởi và quai bị được nuôi cấy trên phôi gà.
- Giảm tiểu cầu: sau khi tiêm vắc xin ở những người có bệnh giảm tiểu cầu thì mức độ giảm tiểu cầu sẽ trầm trọng hơn.
- Đối với những trẻ có nhiễm virus HIV nhưng không có biểu hiện lâm sàng của suy giảm miễn dịch thì vẫn có thể tiêm phòng bằng MMR-II nhưng phải theo dõi hiệu quả gây đáp ứng miễn dịch đối với các bệnh đã tiêm phòng.
- Cũng như các vắc xin khác, MMR-II không gây được đáp ứng thể dịch 100% trên người đã được tiêm chủng.
- Phụ nữ đang cho con bú: cần thận trọng khi tiêm phòng, chưa có thông tin về việc vắc xin sởi, quai bị có bài tiết qua sữa mẹ hay không.
Mọi thông tin, tư vấn trực tiếp xin quý khách liên hệ:
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA CDC AN GIANG
Thời gian làm việc: Từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần (giờ hành chính) và buổi sáng thứ 7 – Chủ nhật – Ngày lễ – Tết (7h15 – 10h30)
SĐT: 0296.3.666.166 (tư vấn tiêm ngừa)
Bs. Nguyễn Trúc Loan – Phòng Khám đa khoa, TT.KSBT An Giang
