Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Viêm gan do vi rút là bệnh truyền nhiễm phổ biến gây ra hậu quả rất nghiêm trọng về sức khỏe. Có 5 loại vi rút (A, B, C, D, E) gây bệnh viêm gan với phương thức lây truyền, mức độ nghiêm trọng của bệnh khác nhau. Trong đó, viêm gan vi rút B và C lây truyền qua đường máu, qua quan hệ tình dục không an toàn và lây truyền từ mẹ sang con và có ảnh hưởng đến sức khỏe con người nhiều nhất. Viêm gan vi rút D chỉ lây truyền khi có mặt viêm gan B và có đường lây truyền tương tự vi rút viêm gan B. Viêm gan vi rút A và E lây truyền qua đường tiêu hóa do thức ăn, nước uống và thực hành vệ sinh không đầy đủ. Vi rút viêm gan B và C là nguyên nhân gây ung thư gan hàng đầu, ước tính có khoảng 57% các trường hợp xơ gan và 78% trường hợp ung thư gan tiên phát do nhiễm vi rút viêm gan B và C. Theo ước tính Việt Nam có hơn 7,8 triệu người nhiễm vi rút viêm gan B mãn tính và khoảng 1 triệu người nhiễm vi rút viêm gan C mạn tính.
Biểu hiện của viêm gan do vi rút thường gặp là: Sốt nhẹ, có cảm giác người rất mệt mỏi, không muốn ăn uống, rối loại tiêu hóa, đầy hơi, ợ chua, khó tiêu, buồn nôn, nôn, tiêu chảy…; nhiều trường hợp bị vàng da, đau bụng hoặc khó chịu ở vùng bụng dưới hạ sườn phải. Đặc biệt, với những trường hợp viêm gan B có ứ mật nặng thì phân bị bạc màu, bệnh nhân có nước tiểu vàng. Bên cạnh đó, một số bệnh nhân không có một số biểu hiện rõ ràng nên đa số khi bệnh nhân có vấn đề về sức khỏe mới đi khám và phát hiện bệnh. Trong quá trình khám phát hiện rất nhiều trường hợp đã chuyển sang ung thư gan
Để phòng chống bệnh viêm gan do vi rút, đầu tiên cần tiêm phòng vắc xin đầy đủ và sớm nhất có thể. Trẻ sơ sinh phải được tiêm chủng viêm gan B càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Với thanh thiếu niên và người lớn cần xét nghiệm máu xem đã bị nhiễm viêm gan B chưa. Nếu chưa bị mà cơ thể chưa có kháng thể thì cần tiêm phòng ngay để bảo vệ cho bản thân mình. Ngoài ra, để phòng ngừa các bệnh viêm gan do vi rút trước tiên cần kiểm soát đường lây nhiễm. Đối với bệnh viêm gan virus A và E: nấu chín thức ăn và ăn khi còn nóng. Không ăn những thực phẩm còn sống, tái như gỏi cá sống, tiết canh… Uống nước đun sôi để nguội. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã cho em bé, trước khi nấu ăn và trước khi ăn. Rửa rau và trái cây bằng nước sạch, tốt nhất là dưới vòi nước chảy. Đối với bệnh viêm gan virus B, C và D: không dùng chung bơm kim tiêm, kim xăm mình, môi, lông mày và các vật dụng cá nhân như bàn chải răng, dao cạo… với người khác. Không để các vết thương bị hở tiếp xúc trực tiếp với máu của người khác. Sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục. Chú ý chế độ ăn uống hợp lý với người bệnh sẽ giúp người bệnh tăng cường khả năng đề kháng như ăn nhiều rau xanh và trái cây, hạn chế ăn muối, chất ngọt và chất béo, không hút thuốc lá, uống rượu bia và cần thận trọng khi sử dụng các loại thuốc vì một số thuốc có thể gây độc cho gan như thuốc an thần, thuốc giảm đau – chống viêm…
Tác động của viêm gan virus đối với sức khỏe cộng đồng rất lớn không chỉ hôm nay mà còn để lại hậu quả cho ngày mai. Xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh, Tổ chức Y tế thế giới chọn ngày 28/7 hàng năm làm Ngày Thế giới phòng chống viêm gan, nhằm truyền tải sự cấp thiết của những nỗ lực để loại bỏ bệnh viêm gan như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030./.
Nguyễn Minh Thời
TTYT Tịnh Biên
