Nguyễn Minh Thời – TTYT Tịnh Biên
Tăng huyết áp (THA) là bệnh lý tim mạch nguy hiểm, được xem như “kẻ giết người thầm lặng”, vì toàn bộ sự tiến triển của bệnh thường diễn ra trong âm thầm không có triệu chứng. Đây là một bệnh lý mạn tính và là căn nguyên của nhiều biến chứng tim mạch nghiêm trọng như: Tai biến mạch máu não, suy tim, bệnh tim mạch vành, nhồi máu cơ tim,… Có đến 90% các trường hợp THA không có nguyên nhân cụ thể; số còn lại là do triệu chứng của một số bệnh như trên thận, động mạch, bệnh van tim, bệnh nội tiết. Ngoài ra, còn có THA khi mang thai, bao gồm THA thai kỳ và tiền sản giật. Hiện nay, tỷ lệ bệnh nhân mắc THA ngày càng tăng và là một trong những nguyên nhân gây ra gánh nặng về chăm sóc y tế.
Để tăng cường phòng chống bệnh không lây nhiễm nói chung, bệnh tăng huyết áp nói riêng. Thời gian qua, Trung tâm Y tế (TTYT) Tịnh Biên đã triển khai thực hiện có hiệu quả công tác quản lý, điều trị bệnh tăng huyết áp tại các trạm y tế (TYT) xã, thị trấn. Qua đó, giúp người dân được chăm sóc sức khỏe ngay tại địa phương. Song song đó, tất cả người dân từ 40 tuổi trở lên hiện đang sinh sống trên địa bàn xã được khám, đo huyết áp sàng lọc nhằm xác định tỷ lệ tăng huyết áp và các yếu tố liên quan để đưa vào quản lý. Cụ thể: Trong năm 2021, chương trình đã triển khai ở 7 xã, thị trấn là Tân Lập, An Hảo, Thới Sơn, Vĩnh Trung, Chi Lăng, Núi Voi An Cư và Tân Lợi với 36 khóm, ấp. Trong đó, số người > 40 tuổi được khám sàng lọc: 5.400, thành lập 1 câu lạc bộ phòng chống THA, tổ chức hội thảo với ban ngành đoàn thể 14 cuộc, phát thanh 336 lượt. Qua thực tiển, có thể nói công tác phòng chống THA cần sự phối hợp chặt chẽ và thống nhất giữa các tuyến y tế; từ tuyến huyện, xã – thị trấn, khóm – ấp và các ban ngành, đoàn thể chính quyền địa phương với nhau. Các hoạt động quản lý THA bao gồm: điều trị, cấp phát thuốc; truyền thông, tư vấn sức khoẻ; quản lý hồ sơ sổ sách, bệnh án; đánh giá tuân thủ điều trị. Trong đó chú trọng tăng cường các hoạt động truyền thông, hướng dẫn người dân biết cách phát hiện sớm bệnh thông qua các biện pháp kiểm tra sức khỏe như: đo huyết áp, chế độ tập luyện và ăn uống phù hợp hàng ngày… Nhờ vậy mà số lượng bệnh nhân bị biến chứng, cũng như chuyển lên tuyến trên thời gian qua đã giảm rõ rệt.
Trong thời gian tới, TTYT tiếp tục duy trì hoạt động ở 7 xã cũ và triển khai mở rộng thêm 2 xã mới là An Nông và Nhơn Hưng. Để nâng cao nhận thức của người dân về bệnh tăng huyết áp và các yếu tố nguy cơ, đồng thời nâng cao năng lực của nhân viên y tế trong công tác dự phòng, phát hiện sớm và điều trị đúng bệnh tăng huyết áp theo phác đồ do Bộ Y tế quy định. TTYT đã cử 3 cán bộ tham gia tập huấn do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tổ chức. Khi về tập huấn lại cho Trưởng TYT và cán bộ chương trình phòng chống THA. Bên cạnh, cũng tổ chức triển khai các hoạt động với một số chỉ tiêu cụ thể như: Số người THA được phát hiện: 14.132 người (ước 13% dân số), đạt 50% số người THA được phát hiện: 7.066 người, số người được quản lý, điều trị: 4.805 người (34%); thành lập câu lạc bộ ở huyện và 01 xã, tổ chức 14 cuộc hội thảo và 336 lượt phát thanh.
Về công tác tổ chức hoạt động thì tuyến huyện sẽ là đầu mối triển khai cho TYT trong chẩn đoán, điều trị, cấp cứu, tư vấn theo quy định Bộ Y tế; chuyển người bệnh đã điều trị thuyên giảm về trạm y tế quản lý; bảo đảm thuốc, trang thiết bị thiết yếu cho tuyến xã, giám sát định kỳ xã triển khai mô hình. Còn tuyến xã thì tham mưu với chính quyền địa phương trong việc triển khai hoạt động; tổ chức điểm khám sàng lọc, nhập liệu kết quả đánh giá lại nguy cơ cho người dân, báo cáo kết quả thực hiện; thực hiện khám lâm sàng, để chẩn đoán, điều trị, sơ cấp cứu THA theo hướng dẫn của BYT, tiếp nhận điều trị, quản lý THA đối với các trường hợp được tuyến trên chuyển về; tổ chức truyền thông giáo dục sức khỏe; tổ chức sinh hoạt CLB (tại xã điểm). Đối với 5 xã không phải là xã điểm mô hình Y học gia đình thì lập kế hoạch hoạt động phòng chống tăng huyết áp tại địa phương, lập danh sách những người tăng huyết áp quản lý trên File Excel để theo dõi điều trị liên tục, truy cập số người điều trị tuyến trên đưa vào quản lý tại TYT để tư vấn và tiếp tục điều trị tại TYT./.
