Sốt xuất huyết đã và đang trở thành vấn đề quan tâm của toàn xã hội. Đây là một bệnh truyền nhiễm có nguy cơ đe dọa đến sức khỏe và sinh mạng của con người. Đặc biệt khi trẻ mắc bệnh đòi hỏi phải có sự chăm sóc của người thân, làm ảnh hưởng không nhỏ đến thời gian, năng suất lao động và kinh tế của gia đình.
Sốt xuất huyết là bệnh dịch nguy hiểm vì hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh. Bệnh có thể gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc. Bệnh có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội. Bệnh sốt xuất huyết do vi rút Dengue gây ra với các típ gây bệnh được ký hiệu là D1, D2, D3, D4. Cả 4 típ này đều lưu hành ở Việt Nam. Do miễn dịch được tạo thành sau khi mắc bệnh chỉ có tính đặc hiệu đối với từng típ, nên ta có thể mắc bệnh sốt xuất huyết nhiều lần trong đời. Đây là bệnh truyền nhiễm, do muỗi vằn là vật trung gian truyền bệnh. Chúng hút máu người bệnh rồi truyền sang người lành. Muỗi vằn thường sống, đậu ở nơi tối trong nhà và đẻ trong nước sạch. Trứng có thể tồn tại lâu dài, vì chúng có khả năng chịu đựng tình trạng khô hay các điều kiện nước không đầy đủ. Vòng đời của muỗi có thể kéo dài trên hai tháng. Vào mùa mưa muỗi sinh sản nhiều do việc tích trữ nước sinh hoạt cùng nguồn nước đọng của vật dụng quanh nhà. Điều này cho thấy có sự liên quan của môi trường nơi người dân sinh sống trong lây truyền bệnh
Bệnh sốt xuất huyết Dengue thường xuất hiện và gây thành dịch từ tháng 7-11. Tuy nhiên, hiện nay bệnh xuất hiện quanh năm. Tất cả mọi người, mọi lứa tuổi nếu chưa có miễn dịch với virus Dengue đều có thể bị nhiễm và mắc bệnh. Tuy nhiên, ở vùng bệnh lưu hành nặng, tỷ lệ mắc bệnh của trẻ em dưới 15 tuổi thường cao hơn. Khi mắc bệnh sốt xuất huyết thường có những biểu hiện như: Sốt cao đột ngột 39 – 40 độ C, kéo dài 2- 7 ngày; đau đầu dữ dội ở vùng trán; có thể có nổi mẩn, phát ban; ăn không tiêu và nôn mữa. Trong trường hợp bệnh diễn tiến nặng sẽ xuất hiện nhiều chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím chỗ tiêm, nôn/ói ra máu, đi cầu phân đen; đau bụng, buồn nôn, chân tay lạnh, người vật vã, hốt hoảng; hội chứng sốc do xuất huyết nội tạng gây mất máu, tụt huyết áp, nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.
Để phòng chống SXH hiệu quả cần loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy bằng cách: Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng; thả cá vào các dụng cụ chứa nước lớn để diệt lăng quăng/bọ gậy; chà rửa các dụng cụ chức nước vừa và nhỏ hàng tuần; khai thông các cống rãnh xung quanh nhà; thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai, lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, ống bơ, vỏ dừa, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…, dọn vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến; bỏ muối vào chén nước kê chân tủ đựng chén bát, thay nước bình bông. Bên cạnh đó cũng cần tích cực phòng, chống muỗi chích bằng việc thực hiện các biện pháp: Nhà cửa gọn gàng, ngăn nấp, mở cửa cho ánh sáng, gió lùa vào để muỗi không có nơi ẩn nấp; phát quang bụi rậm xung quanh nhà; mặc quần áo dài tay khi làm vườn; ngủ mùng kể cả ban ngày; dùng bình xịt diệt muỗi, nhang muỗi, kem xua muỗi, vợt điện để diệt muỗi.
Ngoài ra, mọi người cần tích cực tham gia cùng với chính quyền và ngành y tế trong các đợt làm chiến dịch vệ sinh môi trường – diệt loăng quăng, phun hóa chất phòng diệt muỗi chống dịch. Nếu ta thực hiện tốt các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết thì cũng đồng nghĩa phòng chống luôn cả bệnh do vi rút Zika, Chikungunya cũng như bệnh khác do muỗi gây ra như viêm não Nhật Bản, sốt rét./.
Nguyễn Minh Thời
TTYT Tịnh Biên
