Ths.Bs. Lê Minh Uy- Phó Giám đốc Trung tâm KSBT An Giang
Thế giới có trên 300 triệu người mắc bệnh này đa phần là trẻ em và khoảng 250.000 người tử vong. Bệnh đang là một vấn đề sức khỏe toàn cầu nghiêm trọng khi hen suyễn là một bệnh mạn tính, chưa thể được điều trị khỏi hẳn hoàn toàn.
Triệu chứng của hen suyễn là ho, khò khè, khó thở, nặng ngực tái đi tái lại; thường xảy ra vào chiều tối, đêm và sáng sớm, khi thời tiết thay đổi hoặc khi gắng sức. 78-85% số bệnh nhân mắc hen suyễn không biết hen có thể kiểm soát được và không biết về các thuốc điều trị hen; 55% không biết cách ngừa cơn và 50% không biết nguyên nhân. Nhận thức người dân về tham gia, tuân thủ điều trị và chăm sóc người bệnh tại nhà còn thấp. Đa số người mắc bệnh hen vẫn còn chưa tiếp cận với những dịch vụ chăm sóc y tế cần thiết và thuốc điều trị hen suyển.
Năm nay tình hình đại dịch COVID-19 vẫn diễn biến phức tạp nên “Kiểm soát cơn hen tốt và tập thở đúng cách” là điều quan trọng để giảm nguy cơ nhập viện tránh lây nhiễm vi rút của người bệnh hen phế quản.
Tổ chức sáng kiến Hen toàn cầu khuyên người bệnh cần tuân thủ vệ sinh rửa tay tốt thường xuyên bằng xà phòng và nước trong ít nhất 20 giây và không bao giờ chạm vào mắt, mũi hoặc miệng bằng tay không rửa, bảo đảm giãn cách xã hội, giữ khoảng cách giữa người với người, cộng đồng với cộng đồng và tiếp tục sử dụng thuốc điều trị kiểm soát hen dạng hít theo đơn thuốc chỉ định của bác sĩ.
Bộ Y tế đã có chương trinh kiểm soát căn bệnh này bằng thuốc, thay đổi lối sống lành mạnh và nơi ở, nơi làm việc vệ sinh sạch sẽ trong lành và cãi thiện môi trường sống, thói quen xấu… mong muốn bệnh có thể được kiểm soát tốt và ngăn chặn các đợt tấn công của cơn hen cấp bằng uống thuốc đều đặn và tiêm vắc xin phòng cúm, viêm phổi. ….
Hít vào và thở ra đúng cách được hiểu là khi hơi thở của chúng ta luôn ở mức đều đặn, ổn định và được kiểm soát. Bạn sẽ cảm thấy thư giãn nếu được hít thở đúng cách và nhận được đầy đủ lượng oxy mà không khiến cơ thể phải hoạt động nhiều. Hít thở đúng cách sẽ khiến chúng ta cảm thấy dễ thở và hơi thở phát ra một cách nhẹ nhàng và yên tĩnh. Vùng bụng của bạn sẽ nở ra khi mỗi lần hít vào và co lại theo mỗi lần thở ra; thở bằng cơ hoành. Bạn cũng có thể cảm thấy xương sườn của mình mở rộng ra ở phía trước, hai bên và sau mỗi lần hít vào.
Bài tập thở bằng cơ hoành có thể được thực hiện tại nhà trong khoảng 5 đến 10 phút và 3 đến 4 lần mỗi ngày. Khi bạn đã quen với việc thở bằng cơ hoành thì bạn sẽ cảm thấy tự nhiên hơn và dễ thực hiện hơn; từ từ tăng khoảng thời gian luyện tập mỗi ngày.
Bài tập thở cơ hoành khi nằm:
– Nằm ngửa, đầu gối cong và kê thêm một chiếc gối dưới đầu.
– Đặt thêm một chiếc gối dưới đầu gối để hỗ trợ chân.
– Đặt một tay lên ngực trên và tay kia đặt bên dưới khung xương sườn để bạn có thể cảm nhận được chuyển động của cơ hoành.
– Hít vào từ từ bằng mũi, cảm thấy bụng căng ra áp sát vào tay.
– Giữ bàn tay trên ngực của mình càng yên càng tốt.
– Vận động cơ bụng và kéo chúng về phía cột sống khi thở ra bằng cách mím môi.
– Một lần nữa, giữ yên tay trên ngực trên càng nhiều càng tốt.
– Tiếp tục thở như vậy trong suốt thời gian bạn thực hiện bài tập.
Sau khi đã thành thục kỹ thuật thở bằng cơ hoành khi nằm, chúng ta có thể thử kỹ thuật này khi ngồi trên ghế. Bài tập thở cơ hoành trên ghế:
– Ngồi ở một tư thế thoải mái với đầu gối uốn cong.
– Thư giãn vai, đầu và cổ.
– Đặt một tay lên ngực trên và tay kia bên dưới khung xương sườn để có thể cảm nhận được chuyển động của cơ hoành.
– Hít vào từ từ bằng mũi sao cho bụng áp sát vào tay.
– Giữ bàn tay trên ngực càng yên càng tốt.
– Vận động cơ bụng khi thở ra bằng cách mím môi và giữ yên tay trên ngực.
– Tiếp tục thở như vậy trong suốt thời gian bạn thực hiện bài tập.
Tóm lại, giao mùa đông xuân nhắc mọi người hãy chung tay phòng chống bệnh hen bằng việc quan tâm đến người bệnh, kiểm soát tốt và ngăn chặn các cơn hen cấp bằng uống thuốc đều đặn và tiêm vắc xin phòng cúm, viêm phổi… và cuối cùng là tập thở cơ hoành./.
