Bs, Nguyễn Huỳnh Nguyên – Khoa Nội tiết, Bệnh viện ĐKTT An Giang
Bệnh Basedow (còn gọi là bệnh Graves) là một bệnh lý nội tiết hay gặp, với biểu hiện tình trạng nhiễm độc giáp kèm bướu giáp lan tỏa và có thể kèm theo biểu hiện ở mắt như lồi mắt, phù niêm trước xương chày.
Đây là một bệnh lý tự miễn, thường gặp ở nữ giới (chiếm 80%), với độ tuổi thường gặp là 20-50 tuổi.
Nếu không được điều trị thích hợp, có thể dẫn đến các biến chứng: rối loạn nhịp tim, suy tim, lồi mắt… Trường hợp cấp tính có thể gây bão giáp khiến bệnh nhân tử vong nhanh chóng.
Bệnh nhân Basedow có những biểu hiện như:
Gầy, sụt cân: thường gặp, dù người bệnh ăn uống vẫn bình thường. Tuy nhiên, một số bệnh nhân trong độ tuổi phát triển cơ thể thì có thể tăng cân.
Tinh thần: lo lắng, khó tập trung, khó ngủ.
Tim: cảm giác hồi hợp, tim đập mạnh, đánh trống ngực.
Nóng, vã mồ hôi kèm khát, uống nhiều.
Rối loạn tiêu hóa: tiêu lỏng, đau bụng do tăng nhu động ruột.
Khi thăm khám có thể phát hiện:
Bướu giáp: to, lan tỏa. Nhưng một số có thể không có bướu giáp.
Mắt: lồi mắt, rối loạn ở mi mắt, vận nhãn.
Thần kinh: run đầu chi, yếu cơ gốc chi.
Tim: nhanh (>100 lần/phút), rối loạn nhịp tim, suy tim.
Phù niêm trước xương chày.
Bệnh nhân Basedow sẽ được chỉ định làm những cận lâm sàng sau:
Xét nghiệm máu: chức năng tuyến giáp TSH giảm, T3 và FT4 tăng. Kháng thể kháng giá TRab tăng cũng góp phần chẩn đoán Basedow.
Siêu âm tuyến giáp: tuyến giáp to, lan tỏa và có hình ảnh tăng sinh mạch máu.
Xạ hình tuyến giáp: độ tập trung iod phóng xạ tại tuyến giáp tăng.
Điều trị: hiện nay có 3 phương pháp chính để điều trị bệnh Basedow: nội khoa, phẫu thuật, và điều trị bằng Iod phóng xạ.
1/ Nội khoa: dùng thuốc kháng giáp tổng hợp để kiểm soát chức năng tuyến giáp, đưa người bệnh từ cường giáp về bình giáp. Thông thường, sau 12-18 tháng điều trị, tỉ lệ lui bệnh có thể đạt đến 70% số bệnh nhân.
2/ Phẫu thuật: thường áp dụng cho những bệnh nhân Basedow có bướu giáp to gây mất thẩm mỹ, hoặc chèn ép đường thở gây khó thở. Những bệnh nhân tái phát sau điều trị nội khoa cũng có thể lựa chọn phẫu thuật.
Bệnh nhân sẽ được tiến hành cắt bỏ tuyến giáp (hoàn toàn hoặc gần hoàn toàn) để đưa chức năng tuyến giáp về bình thường.
Biến chứng có thể gặp: khàn giọng, hạ canxi máu…
3/ Iod phóng xạ: dùng Iod phóng xạ I131 để phá hủy tế bào tuyến giáp, đưa chức năng tuyến giáp về bình thường.
Do sử dụng Iod phóng xạ, nên không áp dụng cho trẻ em và phụ nữ có thai.
Dù là điều trị phẫu thuật hay Iod phóng xạ, thì bệnh nhân Basedow cũng cần điều trị nội khoa một thời gian, để ổn định tình trạng cường giáp.
Mỗi bệnh nhân Basedow sẽ được lựa chọn giải pháp điều trị thích hợp riêng, và việc này nên do bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ. Chính vì vậy, khi người bệnh có biểu hiện nghi ngờ bệnh Basedow nên đến cơ sở y tế khám và điều trị thích hợp./.
