Năm 2020 chương trình chống Lao An Giang với sự tài trợ Dự án FHI 360 đã tiến hành triển khai chiến lược 2X (Chụp XQ và XN GreenXpert). Khám sàng lọc phát hiện bệnh Lao tại cộng đồng cho nhóm đối tượng nguy cơ cao: người trên 60 tuổi; người sử dụng rượu bia, hút thuốc lá; gầy SDD; người có các bệnh nguy cơ như tim mạch, huyết áp, tiểu đường. Tại 03 huyện gồm: thành phố Long Xuyên, Châu Phú, Chợ Mới và Bệnh viện Đa khoa Trung tâm An Giang.
Qua khám sàng lọc Lao tại cộng đồng cho người có tiếp xúc với bệnh nhân Lao tổng cộng 15.357 người, tiến hành chụp X.quang phổi cho 14.992 trường hợp xét nghiệm Xpert cho 2.107 người phát hiện 352 trường hợp mắc lao trong đó có 19 trường hợp Kháng thuốc Rifamicine.
Tỷ lệ xét nghiệm Xpert phát hiện Lao Dương tính là 17,6%. Cao nhất Long Xuyên 18,5%.
Tỷ lệ xét nghiệm Xpert phát hiện Lao Dương tính kháng Rifamicine chung tại cộng đồng là 0,9% cao nhất huyện Châu Phú 1,7%.
Kết quả khám sàng lọc phát hiện bệnh Lao tại Cơ sở Y tế cho nhóm đối tượng nguy cơ cao: người trên 60 tuổi; người sử dụng rượu bia, hút thuốc lá; gầy suy dinh dưỡng; người có các bệnh nguy cơ như tim mạch, huyết áp, tiểu đường, HIV:
Qua khám sàng lọc cho nhóm đối tượng nguy cơ cao: 4856 người, tiến hành chụp X.quang phổi cho 1293 trường hợp xét nghiệm Xpert cho 1165 người phát hiện 473 trường hợp mắc lao trong đó có 29 trường hợp Kháng thuốc Rifamicine.
Tỷ lệ xét nghiệm Xpert phát hiện Lao cho nhóm đối tượng nguy cơ cao là 40,6%. Cao nhất Chợ mới: 53,3%.
Tỷ lệ xét nghiệm Xpert phát hiện Lao Dương tính kháng Rifamicine nhóm đối tượng nguy cơ cao là: 0,9%. Cao nhất Châu Phú 2,9%.
Kết quả Xét nghiệm Mantoux hay còn gọi là TST cho đối tượng nguy cơ cao:
Chương trình chống lao xét nghiệm Mantoux cho 7.653 người phát hiện TST (+): 740 người nhiễm Lao tiềm ẩn, những người này đang được tư vấn đưa vào điều trị Lao tiềm ẩn.
Tỷ lệ nhiễm Lao tiềm ẩn chung là 9,6% cao nhất là TP. Long Xuyên 21,2%.
Qua triển khai đã phát hiện sớm các trường hợp mắc lao đưa vào điều trị làm giảm tổn thương do lao, giảm tử vong, giảm nguy cơ lây nhiễm lao trong cộng đồng. Hướng tới tiếp tục đẩy mạnh công tác khám sàng lọc lao cho nhóm nguy cơ. Phát hiện sớm đưa vào điều trị. Phát hiện sớm điều trị sớm sẽ làm giảm lây nhiễm Lao tại cộng đồng, tăng cường sức khỏe cho nhân dân.
– Triển khai khám sàng lọc cho nhóm nguy cơ tất cả các huyện, thị, thành phố trên địa bàn tỉnh: chiến lược 2X (Chụp XQ và XN Green Xpert).
– Các cơ sở khám chữa bệnh nên sàng lọc Lao cho tất cả các bệnh nhân bằng 4 câu hỏi: Ho khạc đàm kéo dài, có thể ho ra máu. Sốt kéo dài. Gầy sút. Ra mồ hôi ban đêm cần được chuyển đến cơ sở khám lao.
– Tuyên truyền đeo khẩu trang nơi công cộng phòng lây nhiễm lao, không khạc nhổ bừa bãi.
– Các cơ sở khám chữa bệnh cần có biện pháp kiểm soát môi trường bảo đảm thông thoáng khí, sử dụng đèn cực tím để khử trùng khu vực khám chữa bệnh, các bệnh nhân có triệu chứng hô hấp cần được ưu tiên khám trước.
– Các Trung tâm Y tế cần có bác sỹ để khám lao có hiệu quả hơn, phải lồng ghép tổ lao vào khoa khám bệnh để tiến tới thanh toán thuốc Lao qua BHYT./.
BS.CKI Đỗ Xuân Nguyên, Khoa Phòng, chống HIV/AIDS – Lao – Da liễu
