Vào dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu thụ hàng hóa và thực phẩm của người dân tăng cao. Bên cạnh các nguồn hàng thực phẩm được sản xuất, chế biến tại địa phương, còn có một số lượng lớn sản phẩm khác nhập từ bên kia biên giới về tiêu thụ. Do đó, việc bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) về các mặt hàng phục vụ Tết đang là vấn đề quan tâm hàng đầu của cơ quan chức năng và người tiêu dùng.
Tết là dịp mà thực phẩm được tiêu thụ nhiều nhất trong năm, vì vậy hoạt động vận chuyển, kinh doanh thực phẩm trôi nổi, nhập lậu, kém chất lượng, quá đát diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi. Đây cũng là cơ hội để những thực phẩm bẩn xuất hiện trên thị trường. Đã có rất nhiều các vụ việc vận chuyển thực phẩm tươi sống không rõ nguồn gốc, xuất xứ được đông lạnh, hay đang trong quá trình phân hủy, bốc mùi hôi thối được phát hiện, xử lý và các vụ ngộ độc tập thể được phản ảnh thông tin đại chúng trong thời gian vừa qua. Đáng lo ngại là việc thực phẩm sử dụng phụ gia, phẩm màu không rõ nguồn gốc, xuất xứ, quá liều lượng Bộ Y tế cho phép; nhất là tại các cơ sở sản xuất, chế biến bánh, mứt, kẹo; các sản phẩm nem, chả, cá, thịt khô. Các thực phẩm này chủ yếu được sản xuất theo kiểu thủ công hộ gia đình nhỏ lẻ với điều kiện hạn hẹp về cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ chưa đảm bảo về ATTP. Bên cạnh đó, việc kiểm soát mức tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, vi sinh vật có hại trong rau, quả và tồn dư chất cấm, kháng sinh trong thịt gia súc, gia cầm, thủy sản ở các chợ truyền thống còn gặp nhiều khó khăn. Các hóa chất, phụ gia, tồn dư thuốc kháng sinh, thuốc bảo vệ thực vật có trong những thực phẩm này có thể gây ngộ độc và đặc biệt ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe, thậm chí còn là nguyên nhân dẫn đến bệnh ung thư.
Bên cạnh lựa chọn thực phẩm an toàn, khâu bảo quản và chế biến trong ngày Tết cũng cần được quan tâm. Việc bảo quản kín sẽ giúp thức ăn không bị khô, không bị bốc mùi, không lây nhiễm vi sinh vật sang các món ăn khác. Cần lưu ý khi để nhiều thức ăn trong tủ lạnh, nếu không đủ độ lạnh thức ăn, sẽ nhanh bị ôi thiu. Các thức đã chín tránh để gần các đồ ăn tươi sống. Khi lấy thực phẩm đã chế biến ra ăn cần nấu lại thật sôi. Bảo quản kỹ càng nhóm thực phẩm ăn lạnh như Pa tê, chả lụa thì sẽ hạn chế được nguy cơ ngộ độc. Tuy nhiên, tốt nhất không nên tích trữ quá nhiều thực phẩm trong những ngày Tết vì làm thức ăn kém ngon, dễ hỏng gây lãng phí và ảnh hưởng đến sức khỏe. Bên cạnh đó, đôi tay bẩn chính là “thủ phạm” đầu tiên khiến bị ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn. Vì vậy, nên vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng trước khi chế biến và trước khi ăn. Thớt cũng là nguyên nhân được biết đến với thủ phạm gây ngộ độc thực phẩm, nên khi dao, thớt đã xắt đồ sống tuyệt đối không dùng xắt đồ chín. Đồng thời, trong khẩu phần ăn ngày tết không nên dung nạp quá nhiều đồ ăn mặn, thức ăn có nhiều dầu mỡ. Các thực phẩm như khoai tây chiên, các loại dưa muối, những loại thực phẩm chế biến sẵn cần hạn chế sử dụng; đặc biệt là những người cao tuổi, người có tiền sử về bệnh tim mạch. Trong dịp tết, cũng cần phòng, tránh nguy cơ ngộ độc rượu, đặc biệt lưu ý mua và sử dụng những sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, có uy tín trên thị trường và bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm. Không nên lạm dụng uống nhiều bia, rượu và tuyệt đối không điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi đã uống rượu bia.
Ngày tết nguồn cung ứng thực phẩm tươi sống, rau củ quả, sản phẩm bao gói, đồ hộp rất dồi dào với đa dạng chủng loại. Do đó, nên chọn mua sản phẩm tươi sạch, nhãn hiệu uy tín; tốt nhất nên chọn dòng sản phẩm Việt Nam, không nên mua hàng hóa trôi nổi, rẻ tiền. Trước khi mua sắm, hãy tính toán lượng thức ăn đủ dùng trong mấy ngày Tết, không nên mua quá nhiều đồ ăn rồi để dành vừa không tươi, vừa phí phạm. Nên kết hợp ăn uống hợp lý với vận động, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên; Tránh lạm dụng quá nhiều đồ ngọt, những loại thức ăn có quá nhiều dầu mỡ, hạn chế rượu bia để bảo đảm sức khỏe trong ngày Tết./.
CN. Nguyễn Thành Nhu, Phòng Điều dưỡng,TTYT Tịnh Biên
