Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm nguy cơ cháy, nổ và trang bị kỹ năng xử lý tình huống là những yêu cầu cần được duy trì thường xuyên tại các cơ sở y tế. Với đặc thù có người bệnh, người cao tuổi, trẻ em và những trường hợp hạn chế khả năng di chuyển, công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không chỉ là yêu cầu về an toàn cơ sở mà còn trực tiếp liên quan đến tính mạng của người bệnh, nhân viên y tế và người dân.
Trong quá trình hoạt động, cơ sở y tế tập trung nhiều thiết bị điện, hệ thống chiếu sáng, máy móc chuyên môn, vật tư, hồ sơ và các khu vực có yêu cầu sử dụng điện, oxy hoặc nguồn nhiệt. Vì vậy, chỉ một sơ suất nhỏ trong sử dụng thiết bị, nguồn điện hoặc việc bố trí vật dụng không hợp lý cũng có thể làm phát sinh nguy cơ cháy. Đặc biệt, khi xảy ra sự cố vào ban đêm hoặc tại khu vực có người bệnh không thể tự di chuyển, việc thoát nạn và tổ chức cứu hộ càng phức tạp.
Để phòng ngừa từ sớm, các đơn vị y tế cần xem công tác an toàn phòng cháy, chữa cháy là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và từng bộ phận. Trước hết, cần rà soát các khu vực có nguy cơ mất an toàn; kiểm tra tình trạng hệ thống điện, thiết bị điện, nguồn nhiệt và việc sử dụng các thiết bị phục vụ chuyên môn. Những bất thường, hư hỏng hoặc nguy cơ mất an toàn phải được xử lý kịp thời, không để kéo dài hoặc phát sinh thành sự cố.
Cùng với đó, việc sắp xếp không gian làm việc, kho, phòng chuyên môn và các khu vực phục vụ người bệnh cần bảo đảm gọn gàng, thuận tiện cho việc di chuyển. Lối đi, cửa ra vào và đường thoát nạn phải được giữ thông thoáng; không để vật dụng, hàng hóa hoặc phương tiện cản trở việc di chuyển khi có tình huống khẩn cấp. Các thiết bị phòng cháy, chữa cháy được trang bị tại cơ sở cần được kiểm tra, bảo quản và bố trí ở vị trí phù hợp để có thể tiếp cận nhanh khi cần thiết.
Một nội dung quan trọng khác là nâng cao kỹ năng cho cán bộ, viên chức và người lao động. Mỗi người cần biết cách nhận diện nguy cơ cháy, nổ tại vị trí làm việc; biết cách báo động, thông báo cho lực lượng có trách nhiệm, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu khi điều kiện cho phép và lựa chọn hướng thoát nạn an toàn. Khi có cháy, không nên chủ quan, tự ý quay lại khu vực nguy hiểm hoặc tập trung đông người tại nơi đang xảy ra sự cố.
Đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, phương án thoát nạn cần đặc biệt chú ý đến người bệnh đang điều trị, người khó khăn trong vận động và những trường hợp cần hỗ trợ. Nhân viên tại từng khoa, phòng cần nắm được đường thoát nạn và trách nhiệm hỗ trợ người bệnh trong tình huống khẩn cấp. Việc phân công rõ người phụ trách, phối hợp giữa các bộ phận và thực hành các tình huống giả định sẽ giúp hạn chế lúng túng khi sự cố thực tế xảy ra.
Công tác tuyên truyền cũng cần được thực hiện theo hướng ngắn gọn, dễ nhớ và sát với công việc hằng ngày. Thay vì chỉ phổ biến quy định, các đơn vị có thể thường xuyên nhắc lại những kỹ năng thiết yếu như xử lý khi phát hiện khói hoặc cháy, cách báo động, cách thoát khỏi khu vực có khói, những việc không được làm khi xảy ra cháy và cách hỗ trợ người bệnh. Nội dung tuyên truyền nên được lồng ghép trong các buổi họp, giao ban, tập huấn hoặc hoạt động chuyên môn để tạo thói quen chủ động phòng ngừa.
Bên cạnh phòng ngừa, mỗi đơn vị cần thường xuyên tự kiểm tra để phát hiện những điểm còn bất cập về an toàn cháy, nổ và khắc phục ngay trong phạm vi quản lý. Những tồn tại liên quan đến cơ sở vật chất, thiết bị, lối thoát nạn hoặc kỹ năng của nhân viên cần được ghi nhận, phân công người xử lý và theo dõi đến khi hoàn thành. Cách làm này giúp chuyển công tác phòng cháy từ việc ứng phó khi có sự cố sang chủ động kiểm soát nguy cơ ngay từ đầu.
Thực hiện tốt các biện pháp trên sẽ góp phần xây dựng môi trường y tế an toàn, trong đó mỗi cán bộ, viên chức và người lao động đều có trách nhiệm với an toàn của mình và của người khác. Phòng cháy không chỉ bắt đầu từ thiết bị chữa cháy mà trước hết bắt đầu từ việc nhận diện nguy cơ, loại bỏ nguyên nhân có thể gây cháy và hình thành thói quen xử lý đúng khi sự cố xảy ra. Chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó và hỗ trợ người gặp nạn chính là cách thiết thực để bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng./.
Minh Cường
Khoa TT-GDSK – TT.KSBT An Giang
