Ngày 28/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 189/2026/NĐ-CP quy định về phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý trong lĩnh vực điện ảnh, đồng thời tạo điều kiện huy động các nguồn lực xã hội tham gia công tác tuyên truyền, giáo dục thông qua các tác phẩm điện ảnh có giá trị về tư tưởng, lịch sử và văn hóa.
Nghị định quy định về hoạt động phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị do tổ chức, cá nhân thực hiện không sử dụng ngân sách nhà nước để tổ chức phát hành, phổ biến; quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động này; trình tự, cách thức thực hiện và cơ chế xử lý doanh thu phát sinh từ hoạt động phát hành, phổ biến phim.
Theo quy định, phim phục vụ nhiệm vụ chính trị là phim đã được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép phân loại phim hoặc Quyết định phát sóng theo quy định của pháp luật, có nội dung phù hợp để tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng; tôn vinh lãnh tụ, danh nhân, anh hùng dân tộc; phản ánh đời sống của trẻ em, đồng bào vùng cao, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; góp phần nâng cao tư tưởng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia và giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Phim phục vụ nhiệm vụ chính trị bao gồm phim được sản xuất bằng ngân sách nhà nước và phim được Nhà nước nhận chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị. Đây là những tác phẩm điện ảnh mang ý nghĩa tuyên truyền, giáo dục sâu sắc, góp phần truyền tải hiệu quả các giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống tốt đẹp của dân tộc đến đông đảo các tầng lớp nhân dân.
Về nguyên tắc phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị, Nghị định quy định việc phát hành, phổ biến phải bảo đảm quyền tiếp cận và thụ hưởng các tác phẩm điện ảnh của người xem phù hợp với từng loại hình phim và đối tượng thụ hưởng. Hoạt động này phải tuân thủ các quy định của pháp luật về điện ảnh, sở hữu trí tuệ, quyền tác giả, quyền liên quan và các quy định pháp luật khác có liên quan. Bên cạnh đó, các khoản thu, nộp ngân sách nhà nước và các khoản chi từ ngân sách nhà nước liên quan đến hoạt động phát hành, phổ biến phim phải được quản lý, hạch toán và quyết toán theo đúng quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và kế toán, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
Khuyến khích và ưu tiên các cơ sở sản xuất phim tham gia phát hành, phổ biến các tác phẩm do mình sản xuất, phù hợp với phương án phát hành, phổ biến phim và bảo đảm hiệu quả phục vụ nhiệm vụ chính trị. Đồng thời, khuyến khích các hoạt động phát hành, phổ biến phim có phát sinh doanh thu trên cơ sở bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia và người xem; phù hợp với định hướng chính trị, xã hội của tác phẩm điện ảnh.
Đối với phim được sản xuất toàn bộ từ ngân sách nhà nước, Nghị định quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của cơ quan đại diện chủ sở hữu phim. Theo đó, cơ quan đại diện chủ sở hữu có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phát hành, phổ biến phim; lựa chọn đối tác phù hợp; quản lý, sử dụng kinh phí đúng quy định; công khai danh mục phim; kiểm tra, giám sát và thực hiện chế độ báo cáo, thống kê theo quy định của pháp luật.
Việc ban hành Nghị định số 189/2026/NĐ-CP là bước đi quan trọng nhằm phát huy vai trò của điện ảnh trong công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng và truyền thống dân tộc. Nghị định không chỉ tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị mà còn khuyến khích sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong xã hội, góp phần đưa những tác phẩm điện ảnh có giá trị đến gần hơn với công chúng. Qua đó, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa, cách mạng và góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ngày càng phong phú, lành mạnh trong cộng đồng./.
Tú Quân
Khoa TT-GDSK – CDC An Giang
