Tết đến, xuân về, việc nâng ly rượu, cốc bia chúc nhau những điều tốt đẹp nhất đã trở thành nếp văn hóa ở nước ta. Người Việt Nam vốn trọng nghĩa tình, nên ngày lễ tết anh em họp mặt là nhậu, bạn bè lâu ngày gặp nhau rủ nhậu; vui cũng nhậu, mà buồn thì càng nhậu nhiều hơn. Thông thường những ngày tết lượng rượu bia được tiêu thụ khá lớn. Bởi lẽ, ngày tết thiếu gì thì thiếu, chứ rượu bia không thể nào thiếu được. Người biết nhậu thì mua tích trử đã đành, người không uống được cũng mua để dành đãi khách. Tết mà không có bia rượu thì được cho là kém vui. Vậy là đi đến đâu cũng uống, vào chúc tết nhà nào cũng uống; uống lúc tỉnh và uống cả lúc đã ngà ngà say. Ngày tết mà, ai cũng vui say hết mình.
Ngày nay, với sự bùng nổ của thông tin, thì tác hại của rược bia có thể ai cũng biết. Nó là một trong những nguyên nhân gây ra các bệnh về tim mạch, huyết áp, viêm gan, xơ gan ung thư gan và nhiều bộ phận khác của cơ thể. Những nghiên cứu cho thấy nhậu nhiều dễ bị ung thư gan hơn người không nhậu hoặc nhậu ít. Nhưng có người người lầm tưởng uống bia thì ít gây hại cho sức khỏe hơn là uống rượu. Đây là quan niệm không đúng, bởi vì tác hại chủ yếu là do chất cồn (ethanol) trong rượu bia gây ra. Vì vậy, tác hại của rượu bia không phụ thuộc vào loại đồ uống mà phụ thuộc vào lượng uống và tần suất uống. Nồng độ ethanol trong bia từ 2- 6%, trong rượu nhẹ 10-20% và 40-50% trong rượu mạnh. Chất ethanol khi vào cơ thể được hấp thu nhanh trong thời gian từ 30-60 phút; với 20% hấp thu ở dạ dày và 80% hấp thu tại ruột non. Sau khi hấp thu nó được chuyển hóa chủ yếu tại gan (90%). Một lượng nhỏ còn nguyên dạng (5-10%) được thải ra ngoài qua mồ hôi, hơi thở và nước tiểu. Ở gan rượu được chuyển hóa thành Acetalhehyde. Chất này, nếu lượng nhỏ sẽ được chuyển hóa hết để được hấp thu vào máu. Ngược lại, nó sẽ bám vào tế gan, gây tổn thương tế bào thông qua cơ chế gây độc, viêm và gây xơ gan. Thông thường nồng độ rượu trong máu khoảng 0,1% đã gây ngộ độc nhẹ (say), 0,2- 0,4% là ngộ độc nặng, khi nồng độ lên 0,5% sẽ gây ngộ độc cấp, có thể tử vong. Ethanol trong rượu vốn đã độc, nhưng methanol (cồn công nghiệp) còn nguy hiểm hơn, dễ gây chất người hơn. Đã có trường hợp cơ sở sản xuất pha cồn công nghiệp vào rượu để bán cho người tiêu dùng. Khi uống rươu này vào cơ thể, nó sẽ chuyển hóa thành chất độc cho gan, thận gây ra gan nhiễm độc, suy thận cấp, mù mắt hoặc tử vong.
Mặt khác, việc tiêu thụ rượu bia tăng thì nhiều vấn đề xã hội cũng gia tăng theo tỉ lệ thuận với nó. Đó là số vụ tai nạn giao thông (TNGT) mà nạn nhân hay người gây tai nạn có nồng độ cồn. Theo thống kê, trong số 100 vụ TNGT thì có tới 70 vụ là nguyên nhân lái xe có sử dụng rượu bia trước đó. Ngoài ra, rượu bia còn gây ảnh hưởng rất lớn đến đời sống và tình hình an ninh, trật tụ xã hội như bạo hành gia đình, quấy rối, ấu đả gây thương vong. Còn đối với người nghiện rượu bia thì bị lệ thuộc, bản thân không tự kiểm soát được hành vi. Đặc biệt, cồn là một chất hướng thần gây nghiện; nếu uống thường xuyên sẽ làm cho người uống phải gia tăng số lượng và tần suất sử dụng.
Khi tết đến, xuân về chén rượu cốc bia mừng xuân mới cần sử dụng sao cho vừa đủ vui. Bởi công bằng mà nói, bản thân của bia rượu không xấu. Ngày xưa nó được điều chế nhằm để chữa bệnh và nó có tác dụng tốt khi dùng một lượng vừa phải, hợp lý. Chính vì tác hại của rượu bia gây ra đối với sức khỏe và cuộc sống con người, mà Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia số 44/2019/QH14, được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2019 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2020. Trong đó tại khoàn 5 điều 5 cấm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động không được uống rượu bia trong giờ làm việc./.
Nguyễn Minh Thời – TTYT Tịnh Biên – An Giang
