Nước là một trong những yếu tố để khởi nguồn cho sự sống. Nước không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá của Trái đất mà còn đóng vai trò thiết yếu đối với sức khỏe của con người. Tuy nhiên nguồn nước sạch không phải là vô tận. Nếu không có nước sạch, mọi sinh hoạt hàng ngày của con người đều bị gián đoạn, sự sống của mọi cá thể trên trái đất đều bị ảnh hưởng. Nước là một loại thức uống không thể thiếu được đối với cơ thể chúng ta. Nước chiếm 70% trọng lượng cơ thể và nó phân phối khắp nơi trong cơ thể như: Máu, cơ bắp, xương tủy, phổi….. Chúng ta có thể nhịn ăn vài tuần, thậm chí vài tháng nhưng không thể chịu khát được vài ngày.
* Vai trò của nước đối với con người: Nước sạch đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cơ thể người, vì nước chiếm đến 70 – 80% trọng lượng cơ thể. Nước có khả năng cung cấp nguồn chất khoáng, vận chuyển chất dinh dưỡng cần thiết cho các tế bào, nuôi dưỡng tế bào trong mọi hoạt động trong cơ thể. Nước sạch mà hàng ngày chúng ta thường sử dụng có chứa rất nhiều các chất khoáng có lợi cho sức khỏe. Nước sạch được coi là dung môi sống của các phản ứng hóa học trong cơ thể, tham gia quá trình chuyển hóa và các phản ứng trao đối chất nhằm xây dựng và duy trì tế bào. Các tế bào có thể hoạt động và thực hiện các chức năng của mình là do được hòa tan trong dung môi. Nước có khả năng đào thải các độc tố, các chất cặn bã mà các cơ quan, tế bào không thể hấp thu và được đưa ra ngoài thông qua đường nước tiểu và phân. Nước còn có khả năng ổn định nhiệt độ cơ thể, phân phối hơi nóng của cơ thể. Nước làm cơ thể giải phóng nhiệt độ khi nhiệt độ môi trường cao hơn so với nhiệt độ cơ thể. Ngoài ra, nước còn có tác dụng bôi trơn nơi tiếp xúc với các đầu nối, bao hoạt dịch và màng bao, làm cho các khớp linh động. Nước còn có tác dụng giảm “xóc” cho mắt, tủy sống, kể cả thai nhi trong nước ối.
* Vai trò của nước đối với sinh vật tự nhiên: Sinh vật cũng cần nước để có thể sống và phát triển giống như là con người. Vậy nên, vai trò của nước đối với sinh vật cũng là giúp duy trì sự sống mỗi ngày. Hơn nữa, nước còn là môi trường sống của nhiều loài sinh vật: động vật thủy sinh, các vi sinh vật sống dưới nước, các loại tảo biển,…. Khoảng 70% bề mặt trái đất được bao phủ bởi nước, vì thế vai trò của nước đối với sự sống trên trái đất là vô cùng quan trọng. Nước có khả năng làm mát toàn bộ bề mặt trái đất khi nó nóng lên, làm ấm nó khi nhiệt độ giảm thấp. Thông qua nước các hoạt động trên trái đất diễn ra ổn định hơn, giúp duy trì sự sống trên bề mặt.
Bên cạnh đó, nước còn giúp tránh được nguy cơ sụt lún và làm chậm các sóng địa chấn nguy hiểm. Ngoài ra, quá trình tuần hoàn liên tục của nước giúp tạo độ ẩm nhất định trên bề mặt và khiến trái đất hoạt động tốt hơn. Vì vậy, sử dụng nguồn nước sạch trong sinh hoạt, trong ngành sản xuất nông nghiệp, công nghiệp để đáp ứng nhu cầu cuộc sống của con người là yếu tố quyết định đến sức khỏe của mỗi người và cả cộng đồng. Khi sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm sẽ gây ra các bệnh về đường ruột như: Lỵ, tả, thương hàn…; các bệnh về mắt, da liễu, phụ khoa như: Nấm, lang ben, hắc lào, ghẻ, chàm, đau mắt đỏ, đau mắt hột, viêm kết mạc, viêm màng tiếp hợp, viêm âm đạo… Các bệnh này có thể lây bệnh sang người lành do nguyên nhân chính là thiếu nước và sử dụng chung nguồn nước bị ô nhiễm để sinh hoạt hàng ngày. Bên cạnh đó, sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm các kim loại nặng lâu ngày có thể gây ra các bệnh ung thư.
Một số biện pháp bảo đảm nguồn nước sạch tại gia đình: Để hạn chế sự ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến sức khỏe thì tại mỗi gia đình phải có biện pháp xử lý, có ý thức bảo vệ nguồn nước.
– Giữ sạch nguồn nước: Nâng cao ý thức cộng đồng để giữ sạch nguồn nước bằng cách không vứt rác, phóng uế bừa bãi ảnh hưởng đến nguồn nước sạch; không dùng phân tươi làm phân bón; sử dụng thuốc trừ sâu đúng hướng dẫn …
– Tiết kiệm nước sạch: Giảm lãng phí khi sử dụng nước vào các sinh hoạt hàng ngày; kiểm tra, bảo trì cải tạo lại đường ống, bể chứa nước để chống thất thoát nước; dùng lại nguồn nước bể bơi, nước mưa vào những việc thích hợp như cọ rửa sân, tưới cây…
– Xử lý phân người: Vận động và ứng dụng tốt các giải pháp để xây dựng các loại nhà tiêu hợp vệ sinh (tự hoại, thấm dội nước, hai ngăn, hố xí đào). Xử lý phân gia súc, động vật: Cần có kế hoạch thu gom với hố ủ hợp vệ sinh, chuồng trại cách xa nguồn nước theo qui định vệ sinh…
– Xử lý nước thải: Cần có hệ thống xử lý chung hoặc riêng các loại nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, nước thải y tế… đảm bảo tiêu chuẩn trước khi đổ ra hệ thống cống chung hoặc đồng ruộng hoặc sông, suối, mương, khe.
Do đó, chúng ta nên sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguồn nước sạch./.
Hồ Trần Khánh Chương – Trung tâm Y tế TP. Long Xuyên
