Bệnh tim mạch là do các rối loạn của tim và mạch máu, gây hẹp, xơ cứng và tắc nghẽn mạch máu, làm gián đoạn hoặc không cung cấp đủ oxy đến não, gây suy yếu khả năng làm việc của tim và các bộ phận khác trong cơ thể, bao gồm bệnh mạch vành (nhồi máu cơ tim), tai biến mạch máu não (đột quỵ), tăng huyết áp, bệnh động mạch ngoại biên, bệnh thấp tim, bệnh tim bẩm sinh, suy tim; bệnh xuất hiện âm thầm nhưng để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với tính mạng.
Tại Việt Nam, các bệnh tim mạch là nguyên nhân gây ra 31% tổng số ca tử vong trong năm 2016. Tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành từ 18-69 tuổi là 18,9%, theo điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm STEPS năm 2015; tuy nhiên chỉ có 13,6% bệnh nhân tăng huyết áp được báo cáo là được quản lý tại một cơ sở y tế.
Dấu hiệu phát hiện sớm nhất
– Khó thở: xuất hiện từ từ, tăng lên khi gắng sức, đặc biệt khi nằm xuống.
– Cơn đau thắt ngực: cảm giác bị đè nặng trong ngực hoặc bóp nghẹt ở ngực, cánh tay, vai hoặc lan lên cằm.
– Cơ thể bị tích nước: khởi đầu từ hai bàn chân vào chiều tối.
– Thường xuyên mệt mỏi, kiệt sức khi hoạt động thường ngày hoặc gắng sức.
– Ho dai dẳng, khò khè: do tim bơm máu không đủ để cung cấp cho cơ thể.
– Chán ăn, buồn nôn: do tích tụ của dịch trong gan, hệ tiêu hóa.
– Đi tiểu đêm: do nước tích tụ trong cơ thể gây phù ở nhiều bộ phận đến thận.
– Tim đập nhanh hơn, hồi hộp, đánh trống ngực hoặc đập dồn dập, mạch không đều.
– Thở nhanh, lòng bàn tay đổ mồ hôi.
– Chóng mặt, ngất xỉu: là dấu hiệu thường gặp khi máu đến não bị gián đoạn, không nhận đủ máu, đột quỵ, thiếu nước/mất nước, tăng đường huyết, tụt huyết áp tư thế…
Phòng ngừa bệnh tim mạch hiệu quả
Bệnh tim do dị tật thì không thể ngăn chặn. Còn với các loại bệnh tim mạch khác, bạn có thể phòng ngừa bằng cách:
– Theo dõi và kiểm soát tốt hàm lượng Cholesterol trong máu.
– Kiểm soát huyết áp, bệnh tiểu đường.
– Không hút thuốc lá, thuốc lào, thuốc lá điện tử, rượu bia, tránh môi trường có khói thuốc, chất kích thích gây hại.
– Chế độ ăn dinh dưỡng, nhiều rau xanh, các loại họ đậu,… Hạn chế sử dụng chất béo không lành mạnh, phủ tạng động vật, giảm ăn mặn, tránh ăn thức ăn nhanh đường phố.
– Uống đủ nước, uống nước ấm thay vì nước lạnh, tránh đồ uống ngọt có gas…
– Giữ cân nặng luôn ổn định, duy trì cân nặng lý tưởng (BMI = 18,5 – 22,9)
Cách tính chỉ số BMI = cân nặng (kg) chia cho chiều cao (m)2.
– Luyện tập thể dục thể thao điều độ, thường xuyên, ≥ 150 phút/tuần.
– Tránh bị lạnh đột ngột, tránh lo âu, căng thẳng và ngủ đủ giấc.
– Kiểm tra sức khỏe theo định kỳ để phát hiện và tầm soát bệnh sớm nhất. Bệnh tim mạch là một trong những bệnh lý nguy hiểm, cần chủ động điều trị và phòng ngừa. Vì vậy, khi cơ thể có các dấu hiệu bất thường nên thăm khám càng sớm càng tốt ./.
Bs. Trần Huỳnh Nguyệt Ánh – Trung tâm KSBT An Giang
