Tri Tôn là huyện miền núi có đường biên giới trải dài, là vùng dân tộc và từng là căn cứ cách mạng qua các thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước. Hậu quả sau chiến tranh là phải gánh chịu nhiều nỗi đau trong đó có di chứng nặng nề từ chất độc da cam mà kẻ thù đã rải xuống miền rừng núi An Giang trong đó có Tri Tôn và thành phần chính của chất độc da cam là Dioxin.
Trong chiến tranh Việt Nam, Mỹ đã rải hơn 70 triệu lít thuốc diệt cỏ trong đó có hơn 40 triệu lít chất độc da cam/Dioxin. Chất độc Dioxin là loại chất diệt cỏ được xếp vào hàng những chất nguy hiểm nhất thế giới, không chỉ bởi khả năng reo rắc cái chết mà nó còn để lại những di chứng cho nhiều đời sau.
Cái tên chất độc da cam xuất phát từ các công-ten-nơ vận chuyển loại chất diệt cỏ này, chúng có một sọc màu da cam để đánh dấu. Mỹ đã từng sử dụng 15 loại thuốc diệt cỏ khác nhau tại Đông Nam Á, bao gồm các loại chất độc màu da cam, xanh, trắng, hồng và tím, tất cả đều là hỗn hợp của các loại thuốc diệt cỏ khác nhau. Trong đó, chất độc màu da cam là hỗn hợp hai loại thuốc diệt cỏ 2-4-D và 2-4-5-T.
Ở một số vùng chịu ảnh hưởng nặng nề tại Việt Nam, nồng độ Dioxin trong máu cao gấp hàng chục lần mức cho phép. Một liều lượng nhỏ của chất này thực sự có thể làm giảm tỷ lệ mắc bệnh ung thư, tuy nhiên khi vượt quá mức cho phép nó lại làm tăng tỷ lệ mắc ung thư lên tới 40%, Dioxin gây nhiều hậu quả về sức khỏe, không những làm chết người mà nó còn để lại di chứng cho nhiều đời sau. Tổ chức Y tế thế giới đã phân loại Dioxin như một chất gây ung thư ở người, có thể làm hỏng các hệ thống trong cơ thể như nội tiết, hệ miễn dịch và thần kinh.
Khi Dioxin được rải xuống, nó không chỉ phá hủy cây cối, động vật và con người, nó còn thấm vào đất và nguồn nước ngầm, trở thành một phần của chuỗi thực phẩm. Khi ai đó ăn phải các loại cây trồng hoặc động vật đã bị nhiễm Dioxin, nó sẽ bắt đầu tích lũy trong các mô mỡ. Thực tế mọi người đều có một lượng nhỏ Dioxin trong cơ thể, không đủ để gây ra tác hại. Một số loại có chu kỳ bán rã ngắn và tự phân hủy, có thể trong 5 đến 10 năm. Tuy nhiên với nồng độ lớn, thời gian để nó phân hủy sẽ lâu hơn rất nhiều. Khi Dioxin thấm vào đất, thời gian để phân hủy của nó cũng được tăng lên, có thể mất hàng chục năm.
Thực tế cho thấy một số khu vực tại Việt Nam chịu sự ảnh hưởng của chất độc da cam có tỷ lệ cao các loại bệnh tật, di tật bẩm sinh và cả ung thư. Những tác động và biến chứng của chất độc da cam thường thấy là: gây kích ứng da và các bệnh ngoài da. Rối loạn thần kinh, gây sẩy thai, tiểu đường type 2, dị tật bẩm sinh cho đời sau, gây các bệnh ung thư, bệnh Hodgkin, bệnh bạch cầu…
Quân đội cũng như người dân Việt Nam là những người phải hứng chịu hậu quả nặng nề nhất, tuy nhiên chính những người lính Mỹ trong chiến tranh Việt Nam cũng chịu tác hại của chất độc da cam do tiếp xúc.
Những năm qua, được sự quan tâm của Ðảng, Nhà nước và các cấp chính quyền, các ngành và các tổ chức xã hội, sự hỗ trợ, giúp đỡ của nhân dân trong cả nước và rất nhiều bạn bè quốc tế về tinh thần, vật chất, những nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam cũng đang từng ngày, từng giờ, nỗ lực vươn lên, vượt qua nỗi đau để tiếp tục cuộc sống và đấu tranh vì công lý trong vụ kiện các công ty hóa chất Mỹ. Chính sự nỗ lực này mà các nạn nhân da cam Việt Nam đã và đang nhận được rất nhiều sự đồng cảm, động viên, ủng hộ của mọi tầng lớp nhân dân và những người có lương tri trên toàn thế giới./.
Tổ TTGDSK – TTYT huyện Tri Tôn
